An Chéad Lch. Lch. Roimhe Seo ( SCEIDEAL 1 Ráitis a bheidh faoi Phribhléid Shrianta )

31 2009

An tAcht um Chlúmhilleadh 2009

SCEIDEAL 2

Na Ceanglais Íosta i nDáil le Comhairle an Phreasa

Alt 44.

1. Cuideachta faoi theorainn ráthaíochta a bheidh i gComhairle an Phreasa.

2. Is iad príomhchuspóirí Chomhairle an Phreasa—

(a) a chinntiú go gcosnófar saoirse an phreasa chun tuairimí a nochtadh,

(b) leas an phobail a chosaint trína chinntiú go ndéanann an preas tuairisciú eiticiúil, cruinn agus fírinneach,

(c) caighdeáin áirithe íosta eiticiúla agus gairmiúla a chothabháil i measc an phreasa,

(d) a chinntiú go ndéantar príobháideacht agus dínit na pearsan aonair a chosaint.

3. Beidh Comhairle an Phreasa neamhspleách ag comhlíonadh a feidhmeanna di.

4. Beidh úinéir aon tréimhseacháin a scaiptear sa Stát nó i gcuid den Stát i dteideal a bheith ina chomhalta nó ina comhalta de Chomhairle an Phreasa

5. (1) Is é 13 an líon stiúrthóirí a bheidh ar Chomhairle an Phreasa, a mbeidh—

(a) 7 díobh ina stiúrthóirí (dá ngairtear “stiúrthóirí neamhspleácha leasa pobail” sa Sceideal seo) a bheidh ionadaitheach do leas an phobail,

(b) 5 díobh ina stiúrthóirí a bheidh ionadaitheach do leasanna úinéirí agus foilsitheoirí tréimhseachán,

(c) aon duine amháin acu ina stiúrthóir a bheidh ionadaitheach do leasanna iriseoirí.

(2) Déanfar duine amháin de stiúrthóirí neamhspleácha leasa pobail Chomhairle an Phreasa a cheapadh mar chathaoirleach ar Chomhairle an Phreasa.

6. (1) Beidh na stiúrthóirí neamhspleácha leasa pobail—

(a) ina ndaoine a bhfuil dea-cháil orthu i measc an phobail,

(b) ina ndaoine atá neamhspleách—

(i) ar leasanna úinéirí agus foilsitheoirí tréimhseachán, agus

(ii) ar leasanna iriseoirí,

agus

(c) ina ndaoine arna roghnú lena gceapadh mar stiúrthóirí neamhspleácha leasa pobail—

(i) ag rolla daoine atá, i dtuairim an Aire, neamhspleách ar na leasanna dá dtagraítear i mír 5(1)(b) agus (c),

(ii) de réir próisis roghnóireachta atá fógartha do dhaoine den phobal ar mhodh is dóigh leis an Aire a bheith leordhóthanach.

(2) Déanfar na critéir chun daoine a roghnú lena gceapadh mar stiúrthóirí neamhspleácha leasa pobail a fhoilsiú ar cibé modh a chumasóidh do dhaoine den phobal iad a iniúchadh.

7. (1) Déanfar Comhairle an Phreasa a mhaoiniú as síntiúis arna n-íoc ag comhaltaí de Chomhairle an Phreasa arna ríomh de réir cibé rialacha a dhéanfaidh Comhairle an Phreasa chun na críche sin.

(2) Ní ghlacfaidh Comhairle an Phreasa le bronntanais ná le maoiniú ó aon duine seachas síntiúis dá dtagraítear i bhfomhír (1).

8. (1) Beidh údarás ag Comhairle an Phreasa gearáin maidir le hiompar a comhaltaí a ghlacadh, a éisteacht agus a chinneadh.

(2) Ceapfaidh Comhairle an Phreasa duine (dá ngairtear “Ombudsman an Phreasa” san Acht seo) chun gearáin arna ndéanamh chuig Comhairle an Phreasa maidir le hiompar a comhaltaí a imscrúdú, a éisteacht agus a chinneadh.

9. (1) Maidir leis na nósanna imeachta chun gearán chuig Ombudsman an Phreasa a imscrúdú, a éisteacht agus a chinneadh—

(a) déanfar socrú leo, i gcás gur cuí sin, chun an ní a réiteach ar shlí dhlúsúil neamhfhoirmiúil idir an gearánach agus an comhalta de Chomhairle an Phreasa ar ina leith a rinneadh an gearán,

(b) déanfar socrú leo le haghaidh cinnidh ó Ombudsman an Phreasa ar an ní, i gcás go bhfuil teipthe ar gach iarracht réasúnach arna déanamh de réir chlásal (a) i ndáil leis an ní,

(c) déanfar socrú leo le haghaidh an comhalta de Chomhairle an Phreasa ar ina leith a rinneadh an gearán do dhéanamh gníomh leigheasta arb éard é aon cheann nó gach ceann de na gníomhartha seo a leanas:

(i) cibé comhaltaí de Chomhairle an Phreasa, a ordóidh Ombudsman an Phreasa, d’fhoilsiú bhreith an Ombudsman i cibé foirm agus ar cibé modh a ordóidh sé nó sí;

(ii) ceartúchán ar fhíorais mhíchruinne nó ar fhaisnéis mhíchruinn a bhaineann leis an ngearánach a fhoilsiú ar mhodh a thabharfaidh suntasacht chuí don cheartúchán san fhoilseachán lena mbaineann;

(iii) tarraingt siar a fhoilsiú i ndáil leis an ábhar a ndearnadh gearán ina leith; nó

(iv) cibé gníomh eile is cuí leis an Ombudsman sna himthosca.

(2) Féadfar achomharc a dhéanamh chuig Comhairle an Phreasa maidir le cinneadh ó Ombudsman an Phreasa i ndáil le gearán.

(3) I gcás go dtionscnófar achomharc i gcoinne chinneadh Ombudsman an Phreasa, is iad stiúrthóirí Chomhairle an Phreasa a chinnfidh é.

(4) Maidir le cinneadh ó Chomhairle an Phreasa ar achomharc i gcoinne cinnidh ó Ombudsman an Phreasa, foilseoidh cibé comhaltaí de Chomhairle an Phreasa a ordóidh stiúrthóirí Chomhairle an Phreasa é agus sin i cibé foirm agus ar cibé modh a ordóidh siad.

10. Glacfaidh Comhairle an Phreasa cód caighdeán ina sonrófar na caighdeáin nach foláir cloí leo, agus na rialacha agus na cleachtais nach foláir do chomhaltaí Chomhairle an Phreasa a chomhlíonadh, lena n-áirítear—

(a) caighdeáin agus cleachtais eiticiúla,

(b) rialacha agus caighdeáin trína mbeartaítear cruinneas tuairisceoireachta a chinntiú i gcás gur dóigh go ndéanfaí difear do dhea-chlú duine, agus

(c) rialacha agus caighdeáin trína mbeartaítear a chinntiú nach dtarlóidh imeaglú ná ciapadh daoine agus gon-urramófar príobháideacht, ionracas agus dínit an duine.