An Chéad Lch. Lch. Roimhe Seo (CUID 1 Réamhráiteach ) Ar Aghaidh (CUID 3 Aturnaetha )

14 2008

TODO

CUID 2

Cúirteanna agus Oifigigh Chúirte

Leasú ar alt 9 den Acht Cúirteanna Breithiúnais 1924.

5 .— Leasaítear alt 9 (a cuireadh isteach le halt 9 d’Acht na gCúirteanna (Uimh. 2) 1997) den Acht Cúirteanna Breithiúnais 1924—

(a) i mír (d), trí “ord a chéadcheaptha nó a céadcheaptha” a chur in ionad “ord a cheaptha nó a ceaptha”, agus

(b) i mír (f), trí “gach duine acu de réir ord a chéadcheaptha nó a céadcheaptha” a chur in ionad “gach duine acu de réir ord a cheaptha nó a ceaptha”.

Leasú ar alt 88 den Acht Cúirteanna Breithiúnais 1924.

6 .— Leasaítear alt 88 den Acht Cúirteanna Breithiúnais 1924 tríd an méid seo a leanas a chur isteach i ndiaidh fho-alt (4):

“(5) Chun críocha an ailt seo (lena n-áirítear aon bharántas faoi fho-alt (1))—

(a) faoi réir mhíreanna (b) go (g), ciallaíonn ‘contae’ contae dá dtagraítear in alt 10 den Acht Rialtais Áitiúil 2001 agus de réir mar atá feidhm ag a theorainneacha ó am go ham faoi Chuid 8 den Acht sin,

(b) measfar cathair Chorcaí agus contae Chorcaí a bheith ina gcontae aonair, agus folóidh tagairt do chontae Chorcaí cathair Chorcaí,

(c) measfar cathair Bhaile Átha Cliath agus contaetha Dhún Laoghaire-Ráth an Dúin, Fhine Gall agus Bhaile Átha Cliath Theas a bheith ina gcontae aonair, agus folóidh tagairt do chontae Bhaile Átha Cliath cathair Bhaile Átha Cliath agus contaetha Dhún Laoghaire-Ráth an Dúin, Fhine Gall agus Bhaile Átha Cliath Theas,

(d) measfar cathair na Gaillimhe agus contae na Gaillimhe a bheith ina gcontae aonair, agus folóidh tagairt do chontae na Gaillimhe cathair na Gaillimhe,

(e) measfar cathair Luimnigh agus contae Luimnigh a bheith ina gcontae aonair, agus folóidh tagairt do chontae Luimnigh cathair Luimnigh,

(f) measfar cathair Phort Láirge agus contae Phort Láirge a bheith ina gcontae aonair, agus folóidh tagairt do chontae Phort Láirge cathair Phort Láirge, agus

(g) measfar contaetha Thiobraid Árann Thuaidh agus Thiobraid Árann Theas a bheith ina gcontae aonair.”.

Leasú ar alt 38 den Acht Oifigigh Cúirte 1926.

7 .— Leasaítear alt 38 (arna leasú le halt 3 d’Acht na gCúirteanna (Forálacha Forlíontacha) 1961) den Acht Oifigigh Cúirte 1926 i bhfo-alt (1)—

(a) trí “, le rialacháin arna ndéanamh faoi alt 3 d’Acht na gComhphobal Eorpach 1972” a chur isteach i ndiaidh “ó am go ham le reacht”, agus

(b) trí “, leis na rialacháin sin” a chur isteach i ndiaidh “a ordú le reacht”.

Leasú ar alt 48 den Acht Oifigigh Cúirte 1926.

8 .— Leasaítear alt 48 den Acht Oifigigh Cúirte 1926—

(a) i bhfo-alt (1)—

(i) trí “, le rialacháin arna ndéanamh faoi alt 3 d’Acht na gComhphobal Eorpach 1972” a chur isteach i ndiaidh “ó am go ham le reacht”, agus

(ii) trí “, leis na rialacháin sin” a chur isteach i ndiaidh “a mhalairt le reacht”,

agus

(b) tríd an méid seo a leanas a chur isteach i ndiaidh fho-alt (2):

“(3) Maidir le cléireach cúirte dúiche a shannadh faoi fho-alt (1) do limistéar cúirte dúiche, féadfaidh—

(a) buansannadh a bheith ann,

(b) sannadh sealadach a bheith ann, nó

(c) sannadh sealadach a bheith ann i dteannta aon bhuansannadh.

(4) I gcás go bhfuil feidhm ag fo-alt (3)(c) maidir le cléireach cúirte dúiche, ní dochar an sannadh sealadach lena mbaineann d’fheidhmiú na gcumhachtaí agus na n-údarás sin go léir ná do chomhlíonadh na ndualgas agus na bhfeidhmeanna sin go léir arna dtabhairt nó arna sannadh de thuras na huaire dó nó di, le dlí, i ndáil le haon limistéar cúirte dúiche dá bhfuil sé nó sí sannta go buan.

(5) I gcás go ndéantar cléireach cúirte dúiche a shannadh go sealadach faoi fho-alt (1) do limistéar cúirte dúiche de bhun ordacháin arna thabhairt ó bhéal faoin bhfo-alt sin, cuirfidh an tSeirbhís Chúirteanna faoi deara taifead i scríbhinn den ordachán a dhéanamh agus a choimeád, ar cibé modh is cuí leis an tSeirbhís Chúirteanna.

(6) Is fianaise taifead i scríbhinn dá dtagraítear i bhfo-alt (5), in aon imeachtaí, go ndearnadh an cléireach cúirte dúiche lena mbaineann an taifead a shannadh go sealadach don limistéar cúirte dúiche lena mbaineann an taifead, go dtí go suífear a mhalairt.”.

Alt nua a chur in ionad alt 65 den Acht Cúirteanna Breithiúnais 1936.

9 .— (1) Leasaítear an tAcht Cúirteanna Breithiúnais 1936 tríd an méid seo a leanas a chur in ionad alt 65:

“Féadfaidh an tAire Dlí agus Cirt, Comhionannais agus Athchóirithe Dlí táillí cúirte a fhorordú.

65.— (1) Féadfaidh an tAire Dlí agus Cirt, Comhionannais agus Athchóirithe Dlí, le hordú arna dhéanamh le toiliú an Aire Airgeadais—

(a) na táillí a fhorordú a bheidh le muirearú—

(i) sna hoifigí leithleacha arna mbunú le hAcht na gCúirteanna (Forálacha Forlíontacha) 1961, nó

(ii) in aon oifig eile de chuid aon chúirte, nó atá ag gabháil le haon chúirt,

(b) faoi réir fho-alt (2), na táillí a fhorordú a bheidh le muirearú i ngach bliain airgeadais a thosóidh tar éis an t-ordú a dhéanamh, i leith ioncam nó cistí, nó ioncam agus cistí, gach duine mhímheabhraigh, sa chúirt le linn na bliana sin, faoin dlínse a dhílsítear don Ard-Chúirt le halt 9 d’Acht na gCúirteanna (Forálacha Forlíontacha) 1961,

(c) faoi réir fho-alt (2)(a), na táillí a fhorordú a bheidh le muirearú i ngach bliain airgeadais a thosóidh tar éis an t-ordú a dhéanamh, i leith ioncam nó cistí, nó ioncam agus cistí, gach duine is mionaoiseach, sa chúirt le linn na bliana sin, faoin dlínse a dhílsítear don Ard-Chúirt le halt 9 d’Acht na gCúirteanna (Forálacha Forlíontacha) 1961,

(d) na daoine a íocfaidh na táillí sin a fhorordú, agus

(e) na hócáidí ar a n-íocfar na táillí sin a fhorordú.

(2) Maidir le hordú arna dhéanamh faoi fho-alt (1)—

(a) féadfar díolúintí ginearálta nó speisialta a fhorordú leis ó tháillí arna bhforordú faoin bhfo-alt sin a íoc,

(b) i ndáil le hioncam nó le cistí dá dtagraítear i mír (b) den fho-alt sin, féadfar é a dhéanamh mar athrú nó mar leathnú ar gach ceann nó aon cheann d’fhorálacha ailt 109 go 114 den Lunacy Regulation (Ireland) Act 1871 nó in ionad gach ceann nó aon cheann de na forálacha sin.

(3) Faoi réir fho-alt (2), baileoidh an tSeirbhís Chúirteanna na táillí go léir is inmhuirearaithe faoi ordú arna dhéanamh faoi fho-alt (1) de réir na bhforálacha den ordú a fhorordaítear faoi mhíreanna (d) agus (e) d’fho-alt (1).

(4) Déanfar na táillí go léir a bhaileofar faoi ordú arna dhéanamh faoi fho-alt (1) a íoc isteach sa Státchiste, nó a chur chun tairbhe don Státchiste, ar cibé slí a ordóidh an tAire Airgeadais.

(5) Féadfaidh an tSeirbhís Chúirteanna—

(a) an tslí nó an modh a chinneadh ar a n-íocfar aon táillí is inmhuirearaithe faoi ordú arna dhéanamh faoi fho-alt (1), agus

(b) an fhoirm a chinneadh ina dtaifeadfar íoc aon táillí den sórt sin, lena n-airítear admháil a sholáthar i leith íocaíochta den sórt sin.

(6) Aon ordú arna dhéanamh faoin alt seo roimh thosach feidhme alt 9 den Acht um an Dlí Sibhialta (Forálacha Ilghnéitheacha) 2008 agus a bheidh i bhfeidhm díreach roimh an tosach feidhme sin, measfar, ar an tosach feidhme sin agus dá éis, gur ordú é a rinneadh faoi fho-alt (1) agus, dá réir sin, dlífear é a leasú nó a chúlghairm le hordú eile arna dhéanamh faoin bhfo-alt sin.”.

Leasú ar alt 32A(5) d’Acht na gCúirteanna (Forálacha Forlíontacha) 1961.

10 .— Leasaítear fo-alt (5) d’alt 32A (arna chur isteach le halt 180 den Acht um Cheartas Coiriúil 2006) d’Acht na gCúirteanna (Forálacha Forlíontacha) 1961 i mír (b) den mhíniú ar “dúiche iomchuí” trí “faoi fhomhír (1), (2) nó (2A) de mhír 3 den Sceideal sin” a chur in ionad “faoi fhomhír (1) nó (2) de mhír 3 den Sceideal sin”.

Modhnú ar fhorálacha pinsin Acht na gCúirteanna (Forálacha Forlíontacha) 1961 mar a chuirtear chun feidhme iad maidir le breithiúna áirithe den Chúirt Uachtarach agus breithiúna áirithe den Ard-Chúirt.

11 .— I gcás breithimh den Chúirt Uachtarach nó den Ard-Chúirt atá ag fónamh sa cháil sin an 2 Meitheamh 2002 nó dá éis, beidh éifeacht le mír 2 de Chuid 1 den Dara Sceideal a ghabhann le hAcht na gCúirteanna (Forálacha Forlíontacha) 1961 amhail is dá gcuirfí na fomhíreanna seo a leanas in ionad fhomhír (3) den mhír sin:

“(3) Deonófar do bhreitheamh den Chúirt Uachtarach nó den Ard-Chúirt lena mbaineann an mhír seo agus, mar gheall ar a aois nó a haois, a scarfaidh lena oifig nó lena hoifig i ndiaidh 2 bhliain seirbhíse nó níos mó, pinsean saoil is ionann agus an daicheadú cuid dá luach saothair an tráth a scarfaidh sé nó sí lena oifig nó lena hoifig amhlaidh in aghaidh gach bliana de na chéad 5 bliana seirbhíse, mar aon le trí ochtódú den luach saothair sin in aghaidh gach bliain iomlán seirbhíse de bhreis ar 5 bliana seirbhíse, faoi réir pinsin uasta is ionann agus leath an luach saothair sin.

(4) Deonófar do bhreitheamh den Chúirt Uachtarach nó den Ard-Chúirt lena mbaineann an mhír seo agus, mar gheall ar éiglíocht bhuan, a scarfaidh lena oifig nó lena hoifig i ndiaidh 5 bliana seirbhíse nó níos mó, pinsean saoil is ionann agus an daicheadú cuid dá luach saothair an tráth a scarfaidh sé nó sí lena oifig nó lena hoifig amhlaidh in aghaidh gach bliana de na chéad 5 bliana seirbhíse, mar aon le trí ochtódú den luach saothair sin in aghaidh gach bliain iomlán seirbhíse de bhreis ar 5 bliana seirbhíse, faoi réir pinsin uasta is ionann agus leath an luach saothair sin.”.

Modhnú ar fhorálacha pinsin Acht na gCúirteanna (Forálacha Forlíontacha) 1961 mar a chuirtear chun feidhme iad maidir le breithiúna áirithe den Chúirt Chuarda.

12 .— I gcás breithimh den Chúirt Chuarda atá ag fónamh sa cháil sin an 2 Meitheamh 2002, nó dá éis, beidh éifeacht le mír 5 de Chuid II den Dara Sceideal a ghabhann le hAcht na gCúirteanna (Forálacha Forlíontacha) 1961 amhail is dá gcuirfí na fomhíreanna seo a leanas in ionad fhomhír (3) den mhír sin:

“(3) Deonófar do bhreitheamh den Chúirt Chuarda lena mbaineann an mhír seo agus, mar gheall ar a aois nó ar a haois, a scarfaidh lena oifig nó lena hoifig i ndiaidh 2 bhliain seirbhíse nó níos mó, pinsean saoil is ionann agus an daicheadú cuid dá luach saothair an tráth a scarfaidh sé nó sí lena oifig nó lena hoifig amhlaidh in aghaidh gach bliana de na chéad 5 bliana seirbhíse, mar aon le trí ochtódú den luach saothair sin in aghaidh gach bliain iomlán seirbhíse de bhreis ar 5 bliana seirbhíse, faoi réir pinsin uasta is ionann agus leath an luach saothair sin.

(4) Deonófar do bhreitheamh den Chúirt Chuarda lena mbaineann an mhír seo agus, mar gheall ar éiglíocht bhuan, a scarfaidh lena oifig nó lena hoifig i ndiaidh 5 bliana seirbhíse nó níos mó, pinsean saoil is ionann agus an daicheadú cuid dá luach saothair an tráth a scarfaidh sé nó sí lena oifig nó lena hoifig amhlaidh in aghaidh gach bliana de na chéad 5 bliana seirbhíse, mar aon le trí ochtódú den luach saothair sin in aghaidh gach bliain iomlán seirbhíse de bhreis ar 5 bliana seirbhíse, faoi réir pinsin uasta is ionann agus leath an luach saothair sin.”.

Modhnú ar fhorálacha pinsin Acht na gCúirteanna (Forálacha Forlíontacha) 1961 mar a chuirtear chun feidhme iad maidir le breithiúna áirithe den Chúirt Dúiche.

13 .— I gcás breithimh den Chúirt Dúiche atá ag fónamh sa cháil sin an 2 Meitheamh 2002, nó dá éis, beidh éifeacht le mír 8 de Chuid III den Dara Sceideal a ghabhann le hAcht na gCúirteanna (Forálacha Ilghnéitheacha) 1961 amhail is dá gcuirfí na fomhíreanna seo a leanas in ionad fhomhír (3) den mhír sin:

“(3) Deonófar do bhreitheamh den Chúirt Dúiche lena mbaineann an mhír seo agus, mar gheall ar a aois nó a haois, a scarfaidh lena oifig nó lena hoifig i ndiaidh 2 bhliain seirbhíse nó níos mó, pinsean saoil is ionann agus an daicheadú cuid dá luach saothair an tráth a scarfaidh sé nó sí lena oifig nó lena hoifig amhlaidh in aghaidh gach bliana de na chéad 5 bliana seirbhíse mar aon leis an daicheadú cuid den luach saothair sin in aghaidh gach bliain iomlán seirbhíse de bhreis ar 5 bliana seirbhíse, faoi réir pinsin uasta is ionann agus leath an luach saothair sin.

(4) Deonófar do bhreitheamh den Chúirt Dúiche lena mbaineann an mhír seo agus, mar gheall ar éiglíocht bhuan, a scarfaidh lena oifig nó lena hoifig i ndiaidh 5 bliana seirbhíse nó níos mó, pinsean saoil is ionann agus an daicheadú cuid dá luach saothair an tráth a scarfaidh sé nó sí lena oifig nó lena hoifig amhlaidh in aghaidh gach bliana de na chéad 5 bliana seirbhíse mar aon leis an daicheadú cuid den luach saothair sin in aghaidh gach bliain iomlán seirbhíse de bhreis ar 5 bliana seirbhíse, faoi réir pinsin uasta is ionann agus leath an luach saothair sin.”.

Leasú ar mhír 3 den Séú Sceideal a ghabhann le hAcht na gCúirteanna (Forálacha Forlíontacha) 1961.

14 .— Leasaítear mír 3 (arna leasú le halt 37 d’Acht na gCúirteanna agus na nOifigeach Cúirte 1995) den Séú Sceideal a ghabhann le hAcht na gCúirteanna (Forálacha Forlíontacha) 1961—

(a) i bhfomhír (1), trí “a shannadh go sealadach ó ham go ham do dhúiche nó do dhúichí eile” a chur in ionad “a shannadh go sealadach ó ham go ham do dhúiche eile”,

(b) i bhfomhír (2), trí “a shannadh d’aon dúiche nó dúichí ó am go ham” a chur in ionad “a shannadh d’aon dúiche ó am go ham”,

(c) trí na fomhíreanna seo a leanas a chur isteach i ndiaidh fhomhír (2):

“(2A) Gan dochar d’fhomhír (2), féadfaidh Uachtarán na Cúirte Dúiche, i ndáil le haon dúiche, breitheamh dúiche nó breithiúna dúiche a shannadh go sealadach ar feadh tréimhse nach faide ná 6 mhí (cibé acu atá nó nach bhfuil aon bhreitheamh den sórt sin buansannta nó sannta go sealadach do dhúiche nó do dhúichí eile) chun na cumhachtaí a shonraítear i bhfomhír (2B) a fheidhmiú i ndáil leis an dúiche sin.

(2B) Maidir le breitheamh dúiche atá sannta go sealadach d’aon dúiche faoi fhomhír (2A), féadfaidh sé nó sí aon cheann de na cumhachtaí de chuid breithimh dúiche lena mbaineann alt 32A de thuras na huaire agus a thugtar dó nó di le dlí a fheidhmiú cibé acu atá sé nó sí laistigh nó lasmuigh den dúiche sin.”,

(d) i bhfomhír (3), trí “a shannadh go sealadach d’aon dúiche nó dúichí ó am go ham” a chur in ionad “a shannadh go sealadach d’aon dúiche ó am go ham”, agus

(e) tríd an bhfomhír seo a leanas a chur isteach i ndiaidh fhomhír (4):

“(4A) Más rud é go bhfuil breitheamh dúiche sannta go sealadach d’aon dúiche faoi fhomhír (2A)—

(a) i gcás go bhfuil breitheamh dúiche buansannta de thuras na huaire don dúiche sin - beidh aige nó aici, i ndáil leis an dúiche sin, le linn a bheith sannta amhlaidh go sealadach, i gcomhthráth leis an mbreitheamh dúiche sin, na cumhachtaí go léir de chuid breithimh dúiche lena mbaineann alt 32A agus a thugtar de thuras na huaire don bhreitheamh dúiche sin atá buansannta amhlaidh,

(b) in aon chás eile - beidh aige nó aici, i ndáil leis an dúiche sin, le linn a bheith sannta amhlaidh go sealadach, na cumhachtaí go léir de chuid breithimh dúiche lena mbaineann alt 32A agus a thabharfaí le dlí de thuras na huaire dá mbeadh sé nó sí ina bhreitheamh dúiche nó ina breitheamh dúiche a bhí buansannta don dúiche sin.”.

Leasú ar an Ochtú Sceideal a ghabhann le hAcht na gCúirteanna (Forálacha Ilghnéitheacha) 1961.

15 .— Leasaítear Acht na gCúirteanna (Forálacha Ilghnéitheacha) 1961, san Ochtú Sceideal—

(a) i mír 4, tríd an bhfomhír seo a leanas a chur isteach in ionad fhomhír (2):

“(2) Beidh ag Máistir na hArd-Chúirte, agus feidhmeoidh sé nó sí, na cumhachtaí agus na húdaráis, agus comhlíonfaidh sé nó sí na dualgais agus na feidhmeanna, a bheidh tugtha nó sannta dó nó di ó am go ham le reacht, le rialacháin faoi alt 3 d’Acht na gComhphobal Eorpach 1972 nó le rialacha cúirte agus go sonrach (mura ndéantar agus go dtí go ndéanfar a mhalairt a ordú le reacht, leis na rialacháin sin nó le rialacha cúirte) beidh aige agus comhlíonfaidh sé nó sí gach cumhacht, údarás, dualgas agus feidhm eile a bheidh dílsithe dó nó di de bhua alt 31(3) d’Acht 1926.”,

agus

(b) tríd an méid seo a leanas a chur in ionad mhír 21:

“Cáilíocht Chláraitheoir na gCoimircithe Cúirte.

21.— Ní cheapfar aon duine mar Chláraitheoir na gCoimircithe Cúirte mura rud é go mbeidh sé nó sí tráth a cheaptha nó a ceaptha—

(a) ina abhcóide nó ina habhcóide cleachtach agus seasamh 10 mbliana ar a laghad aige nó aici,

(b) ina abhcóide nó ina habhcóide atá ar fostú in oifig amháin nó níos mó de na hoifigí a luaitear i mír 2 agus go raibh sé nó sí, aon tráth roimh an gceapachán sin, ar fostú amhlaidh ar feadh tréimhse nach lú ná 9 mbliana, nó ar feadh tréimhsí nach lú ná 9 mbliana a n-iomlán le chéile, nó

(c) ina dhuine nó ina duine is comhalta d’fhoireann na Seirbhíse Cúirteanna tráth an cheapacháin agus a mbeidh aige nó aici cibé cáilíocht nó cáilíochtaí a chinnfidh an tSeirbhís Chúirteanna, le toiliú Uachtarán na hArd-Chúirte, a bheith cuí le haghaidh an cheapacháin sin.”.

Leasú ar alt 7 d’Acht na gCúirteanna 1964.

16 .— Leasaítear alt 7 d’Acht na gCúirteanna 1964—

(a) tríd an méid seo a leanas a chur in ionad fho-ailt (2) go (4):

“(2) Beidh feidhm ag an alt seo maidir le seirbheáil aon doiciméid Chúirte Cuarda agus aon doiciméid Chúirte Dúiche in aon limistéar d’ainneoin go mb’fhéidir go bhfuil seirbheálaí toghairme arna shannadh don limistéar sin ag an gCláraitheoir Contae don chontae ina bhfuil an limistéar.

(3) Faoi réir fho-alt (5), féadfar doiciméad Cúirte Cuarda nó doiciméad Cúirte Dúiche a sheirbheáil ar aon mhodh de na modhanna seo a leanas:

(a) trí chóip den doiciméad a chur leis an bpost réamhíoctha cláraithe i gclúdach arna dhíriú chun an duine atá le seirbheáil ag an seoladh nó ag an áit ghnó is déanaí is eol a bheith aige nó aici sa Stát agus féadfaidh an duine a n-airbheartóidh an doiciméad é a bheith á eisiúint thar a cheann nó thar a ceann nó duine atá údaraithe chuige sin aige nó aici an doiciméad a chur leis an bpost;

(b) trí sheirbheáil phearsanta (lena n-áirítear seirbheáil den sórt sin ag duine seachas seirbheálaí toghairme) ar an duine atá le seirbheáil, ar cibé slí a fhorordófar le rialacha cúirte, nó ar cibé duine thar ceann an duine atá le seirbheáil, agus ar cibé slí, a fhorordófar amhlaidh; nó

(c) trí cibé meán eile a fhorordófar le rialacha cúirte.

(4) Má dhéantar doiciméad Cúirte Cuarda nó doiciméad Cúirte Dúiche a sheirbheáil ar dhuine de bhun fho-alt (3)(a), measfar, ar a chruthú go ndearnadh an clúdach ina raibh cóip den doiciméad a dhíriú, a chlárú agus a chur leis an bpost de réir fhorálacha an fho-ailt sin, gur seirbheáil bhailí ar an duine é mura gcruthaítear nár seachadadh an chóip sin.”,

(b) tríd an méid seo a leanas a chur in ionad mhír (a) d’fho-alt (5):

“(a) Más rud é—

(i) go bhfuil duine a mbeartaítear doiciméad a sheirbheáil air nó uirthi de bhun fho-alt (3)(a) nó (b) lasmuigh den Stát nó nach fios cá bhfuil sé nó sí agus nach féidir é sin a fháil amach trí fhiosrú réasúnach,

(ii) go gcuirtear clúdach ina mbeidh cóip de dhoiciméad atá le seirbheáil ar dhuine de bhun fho-alt (3)(a) go dtí an duine leis an bpost cláraithe agus go dtagann sé ar ais go dtí an seoltóir gan a bheith seachadta,

(iii) nach féidir seirbheáil phearsanta a dhéanamh go pras de réir fho-alt (3)(b), nó

(iv) go dtarlaíonn imthosca, i gcás lena mbaineann fo-alt (3)(c), a fhorordaítear le rialacha cúirte chun críocha na fomhíre seo,

féadfaidh an Chúirt Chuarda (agus, i gcás imeachtaí os comhair na Cúirte sin, an Cláraitheoir Contae don chontae inar tionscnaíodh na himeachtaí) nó an Chúirt Dúiche, de réir mar is cuí, cibé ordú is cuí léi (nó, i gcás an Chláraitheora Contae, is cuí leis nó léi) a dhéanamh le haghaidh seirbheáil ionadach nó le haghaidh fógra a thabhairt trí fhógrán nó ar dhóigh eile in ionad seirbheáil a dhéanamh.”,

(c) i bhfo-alt (6)—

(i) i mír (a)—

(I) trí “an duine de bhun fho-alt (3)(a)” a chur in ionad “an duine de bhun fho-alt (3) den alt seo”, agus

(II) i bhfomhír (iii), trí “fho-alt (3)(a)” a chur in ionad “forálacha fho-alt (3) den alt seo”,

agus

(ii) i mír (b), trí “fho-alt (3)(a)” a chur in ionad “fho-alt (3) den alt seo”,

agus

(d) i bhfo-alt (7), trí “fho-alt (3)(a)” a chur in ionad “fho-alt (3) den alt seo”.

Leasú ar alt 5 den Acht um Sheirbhís Chúirteanna 1998.

17 .— Leasaítear alt 5 den Acht um Sheirbhís Chúirteanna 1998—

(a) i mír (d), trí “agus” a scriosadh san áit dheireanach a bhfuil sé,

(b) i mír (e), trí “gcúirteanna, agus” a chur in ionad “gcúirteanna.”, agus

(c) tríd an méid seo a leanas a chur isteach i ndiaidh mhír (e):

“(f) cibé feidhmeanna eile a chomhlíonadh is feidhmeanna arna dtabhairt di le haon achtachán eile.”.

Leasú ar alt 6 den Acht um Sheirbhís Chúirteanna 1998.

18 .— Leasaítear alt 6(2) den Acht um Sheirbhís Chúirteanna 1998 tríd an méid seo a leanas a chur isteach i ndiaidh mhír (g):

“(ga) tacaíocht rúnaíochta, cléireachais agus riaracháin a sholáthar do Choiste Rialacha na nUaschúirteanna, do Choiste Rialacha na Cúirte Cuarda agus do Choiste Rialacha na Cúirte Dúiche,”.

Leasú ar alt 1 d’Acht na gCúirteanna (Uimh. 3) 1986.

19 .— Leasaítear alt 1(14) (a cuireadh isteach le halt 49 den Acht um Dhliteanas Sibhialta agus Cúirteanna 2004) d’Acht na gCúirteanna (Uimh. 3) 1986 tríd an méid seo a leanas a chur isteach i ndiaidh an mhínithe ar “ oifig iomchuí ”:

“folaíonn ‘ meán leictreonach ’, i ndáil le hiarratas ar thoghairm nó le heisiúint toghairme, úsáid córais faisnéise (de réir bhrí alt 2 den Acht um Thráchtáil Leictreonach 2000) faoi rialú duine seachas—

(a) an duine a rinne an t-iarratas ar an toghairm nó duine atá ag gníomhú thar ceann an duine sin, nó

(d) an oifig iomchuí;”.

Leasú ar alt 67 den Acht Cúirteanna Breithiúnais 1936.

20 .— Leasaítear alt 67 (arna leasú le halt 15 den Acht Cúirteanna Breithiúnais 1953) den Acht Cúirteanna Breithiúnais 1936 tríd an méid seo a leanas a chur in ionad fho-ailt (2) go (10):

“(2) Is iad a bheidh ar Choiste Rialacha na nUaschúirteanna (‘an Coiste’) 6 chomhalta ex-officio agus 8 gcomhalta ainmnithe.

(3) Is iad comhaltaí ex-officio an Choiste—

(a) an Príomh-Bhreitheamh, a bheidh ina chathaoirleach nó ina cathaoirleach ar an gCoiste,

(b) Uachtarán na hArd-Chúirte, a bheidh ina leaschathaoirleach ar an gCoiste,

(c) Príomh-Oifigeach Feidhmiúcháin na Seirbhíse Cúirteanna,

(d) an tArd-Aighne,

(e) Cláraitheoir na Cúirte Uachtaraí, agus

(f) Máistir na hArd-Chúirte.

(4) Is iad na daoine seo a leanas comhaltaí ainmnithe an Choiste:

(a) beidh 2 acu ina ngnáthbhreithiúna de chuid na Cúirte Uachtaraí arna n-ainmniú ag an bPríomh-Bhreitheamh;

(b) beidh 2 acu ina ngnáthbhreithiúna de chuid na hArd-Chúirte, arna n-ainmniú ag Uachtarán na hArd-Chúirte;

(c) beidh 2 acu ina n-abhcóidí cleachtacha arna n-ainmniú ag Ardchomhairle Bharra na hÉireann, a mbeidh duine díobh sin ina Abhcóide nó ina hAbhcóide Sinsearach agus an duine eile ina Abhcóide nó ina hAbhcóide Sóisearach; agus

(d) beidh 2 acu ina n-aturnaetha cleachtacha, arna n-ainmniú ag Comhairle Dhlí-Chumann na hÉireann.

(5) Beidh gach comhalta ainmnithe den Choiste i seilbh oifige mar chomhalta den sórt sin—

(a) go ceann cúig bliana ó dháta a ainmnithe nó a hainmnithe, nó

(b) go dtí—

(i) go bhfaighidh sé nó sí bás,

(ii) go n-éireoidh sé nó sí as oifig mar chomhalta den sórt sin, nó

(iii) go scoirfidh sé nó sí de bheith sa cháil dá dtagraítear i bhfo-alt (4) ar dá bhua a shealbhaigh an comhalta oifig mar chomhalta den sórt sin,

cibé acu is túisce.

(6) Aon chomhalta ainmnithe den Choiste a mbeidh deireadh lena chomhaltas nó lena comhaltas den Choiste de bhun fho-alt (5)(a), beidh sé nó sí in-athainmnithe.

(7) 6 chomhalta is córam don Choiste.

(8) Féadfaidh an Coiste gníomhú d’ainneoin folúntais nó folúntas ina chomhaltas.

(9) Féadfaidh gach duine de na comhaltaí ex-officio den Choiste a shonraítear i míreanna (a) go (d) d’fho-alt (3) duine a cheapadh i scríbhinn chun gníomhú ina ionad nó ina hionad mar chomhalta den Choiste, ach amháin go mbeidh an duine a cheapfar amhlaidh—

(a) i gcás an Phríomh-Bhreithimh, ina ghnáthbhreitheamh nó ina gnáthbhreitheamh den Chúirt Uachtarach,

(b) i gcás Uachtarán na hArd-Chúirte, ina ghnáthbhreitheamh nó ina gnáthbhreitheamh den Ard-Chúirt,

(c) i gcás Phríomh-Oifigeach Feidhmiúcháin na Seirbhíse Cúirteanna, ina chomhalta nó ina comhalta d’fhoireann na Seirbhíse Cúirteanna,

(d) i gcás an Ard-Aighne, ina oifigeach nó ina hoifigeach don Ard-Aighne.

(10) Déanfaidh Príomh-Oifigeach Feidhmiúcháin na Seirbhíse Cúirteanna, i gcomhar le cathaoirleach an Choiste, comhalta d’fhoireann na Seirbhíse Cúirteanna a cheapadh i scríbhinn chun bheith ina rúnaí don Choiste.

(11) Féadfaidh duine a rinne ceapachán faoi fho-alt (9) nó (10) an ceapachán a chúlghairm aon tráth.”.

Leasú ar alt 69 den Acht Cúirteanna Breithiúnais 1936.

21 .— Leasaítear alt 69 (arna leasú le halt 12 den Acht Cúirteanna Breithiúnais 1947) den Acht Cúirteanna Breithiúnais 1936 tríd an méid seo a leanas a chur in ionad fho-ailt (2) go (8):

“(2) 4 chomhalta ex-officio agus 7 gcomhalta ainmnithe a bheidh ar Choiste Rialacha na Cúirte Cuarda (‘an Coiste’).

(3) Is iad comhaltaí ex-officio an Choiste—

(a) Uachtarán na Cúirte Cuarda, a bheidh ina chathaoirleach nó ina cathaoirleach ar an gCoiste,

(b) Príomh-Oifigeach Feidhmiúcháin na Seirbhíse Cúirteanna,

(c) an tArd-Aighne, agus

(d) an cláraitheoir contae do chontae agus do chathair Bhaile Átha Cliath.

(4) Is iad na daoine seo a leanas comhaltaí ainmnithe an Choiste:

(a) beidh 2 acu ina mbreithiúna de chuid na Cúirte Cuarda, arna n-ainmniú ag breithiúna na Cúirte Cuarda;

(b) beidh 2 acu ina n-abhcóidí cleachtacha, arna n-ainmniú ag Ardchomhairle Bharra na hÉireann;

(c) beidh 2 acu ina n-aturnaetha cleachtacha, arna n-ainmniú ag Comhairle Dhlí-Chumann na hÉireann; agus

(d) beidh duine acu ina chláraitheoir nó ina cláraitheoir contae, ach gan an cláraitheoir contae dá dtagraítear i bhfo-alt (3)(d) a bheith i gceist, arna ainmniú nó arna hainmniú ag Príomh-Oifigeach Feidhmiúcháin na Seirbhíse Cúirteanna.

(5) Beidh gach comhalta ainmnithe den Choiste i seilbh oifige mar chomhalta den sórt sin—

(a) go ceann cúig bliana ó dháta a ainmnithe nó a hainmnithe, nó

(b) go dtí—

(i) go bhfaighidh sé nó sí bás,

(ii) go n-éireoidh sé nó sí as oifig mar chomhalta den sórt sin, nó

(iii) go scoirfidh sé nó sí de bheith ina bhreitheamh nó ina breitheamh den Chúirt Chuarda, ina abhcóide nó ina habhcóide cleachtach, ina aturnae nó ina haturnae cleachtach nó ina chláraitheoir contae nó ina cláraitheoir contae, de réir mar a bheidh,

cibé acu is túisce.

(6) Aon chomhalta ainmnithe den Choiste a mbeidh deireadh lena chomhaltas nó lena comhaltas den Choiste de bhun fho-alt (5)(a), beidh sé nó sí in-athainmnithe.

(7) 4 chomhalta is córam don Choiste.

(8) Féadfaidh an Coiste gníomhú d’ainneoin folúntais nó folúntas ina chomhaltas.

(9) Féadfaidh gach duine de na comhaltaí ex-officio den Choiste a shonraítear i míreanna (a) go (c) d’fho-alt (3) duine a cheapadh i scríbhinn chun gníomhú ina ionad nó ina hionad mar chomhalta den Choiste, ach amháin go mbeidh an duine a cheapfar amhlaidh—

(a) i gcás Uachtarán na Cúirte Cuarda, ina ghnáthbhreitheamh nó ina gnáthbhreitheamh den Chúirt Chuarda,

(b) i gcás Phríomh-Oifigeach Feidhmiúcháin na Seirbhíse Cúirteanna, ina chomhalta nó ina comhalta d’fhoireann na Seirbhíse Cúirteanna,

(c) i gcás an Ard-Aighne, ina oifigeach nó ina hoifigeach don Ard-Aighne.

(10) Déanfaidh Príomh-Oifigeach Feidhmiúcháin na Seirbhíse Cúirteanna, i gcomhairle le cathaoirleach an Choiste, comhalta d’fhoireann na Seirbhíse Cúirteanna a cheapadh i scríbhinn chun bheith ina rúnaí don Choiste.

(11) Féadfaidh duine a rinne ceapachán faoi fho-alt (9) nó (10) an ceapachán a chúlghairm aon tráth.”.

Leasú ar alt 71 den Acht Cúirteanna Breithiúnais 1936.

22 .— Leasaítear alt 71 den Acht Cúirteanna Breithiúnais 1936 tríd an méid seo a leanas a chur isteach in ionad fho-ailt (2) go (8):

“(2) 4 chomhalta ex-officio agus 7 gcomhalta ainmnithe a bheidh ar Choiste Rialacha na Cúirte Dúiche (‘an Coiste’).

(3) Is iad comhaltaí ex-officio an Choiste—

(a) Uachtarán na Cúirte Dúiche, a bheidh ina chathaoirleach nó ina cathaoirleach ar an gCoiste,

(b) Príomh-Oifigeach Feidhmiúcháin na Seirbhíse Cúirteanna,

(c) an tArd-Aighne, agus

(d) cibé duine de chléirigh chúirte dúiche Dhúiche Chathrach Bhaile Átha Cliath a ainmneoidh Príomh-Oifigeach Feidhmiúcháin na Seirbhíse Cúirteanna.

(4) Is iad na daoine seo a leanas comhaltaí ainmnithe an Choiste:

(a) beidh 4 acu ina mbreithiúna den Chúirt Dúiche arna n-ainmniú ag an Aire Dlí agus Cirt, Comhionannais agus Athchóirithe Dlí;

(b) beidh duine acu ina abhcóide nó ina habhcóide cleachtach arna ainmniú nó arna hainmniú ag Ardchomhairle Bharra na hÉireann; agus

(c) beidh 2 acu ina n-aturnaetha cleachtacha arna n-ainmniú ag Comhairle Dhlí-Chumann na hÉireann.

(5) Beidh gach comhalta ainmnithe den Choiste i seilbh oifige mar chomhalta den sórt sin—

(a) go ceann cúig bliana ó dháta a ainmnithe nó a hainmnithe, nó

(b) go dtí—

(i) go bhfaighidh sé nó sí bás,

(ii) go n-éireoidh sé nó sí as mar chomhalta den sórt sin, nó

(iii) go scoirfidh sé nó sí de bheith ina bhreitheamh nó ina breitheamh den Chúirt Dúiche, ina abhcóide nó ina habhcóide cleachtach, nó ina aturnae nó ina haturnae cleachtach, de réir mar a bheidh,

cibé acu is túisce.

(6) Aon chomhalta ainmnithe den Choiste a mbeidh deireadh lena chomhaltas nó lena comhaltas den Choiste de bhun fho-alt (5)(a), beidh sé nó sí in-athainmnithe.

(7) 4 chomhalta is córam don Choiste.

(8) Féadfaidh an Coiste gníomhú d’ainneoin folúntais nó folúntas ina chomhaltas.

(9) Féadfaidh gach duine de na comhaltaí ex officio den Choiste a shonraítear i míreanna (a) go (c) d’fho-alt (3) duine a cheapadh i scríbhinn chun gníomhú ina ionad nó ina hionad mar chomhalta den Choiste, ach amháin go mbeidh an duine a cheapfar amhlaidh—

(a) i gcás Uachtarán na Cúirte Dúiche, ina ghnáthbhreitheamh nó ina gnáthbhreitheamh den Chúirt Dúiche,

(b) i gcás Phríomh-Oifigeach Feidhmiúcháin na Seirbhíse Cúirteanna, ina chomhalta nó ina comhalta d'fhoireann na Seirbhíse Cúirteanna,

(c) i gcás an Ard-Aighne, ina oifigeach nó ina hoifigeach don Ard-Aighne.

(10) Déanfaidh Príomh-Fheidhmeannach na Seirbhíse Cúirteanna, i gcomhairle le cathaoirleach an Choiste, comhalta d’fhoireann na Seirbhíse Cúirteanna a cheapadh i scríbhinn chun bheith ina rúnaí don Choiste.

(11) Féadfaidh duine a rinne ceapachán faoi fho-alt (9) nó (10) an ceapachán a chúlghairm aon tráth.”.

Alt nua a chur in ionad ailt 13A agus 14 d’Acht na gCúirteanna 1971.

23 .— Leasaítear Acht na gCúirteanna 1971 tríd an méid seo a leanas a chur in ionad ailt 13A agus 14 (arna leasú le halt 20 den Acht um Cheartas Coiriúil (Forálacha Ilghnéitheacha) 1997):

“Tromachar fianaiseach orduithe nó barántas sínithe arna ndéanamh nó arna n-eisiúint ag breitheamh den Chúirt Dúiche.

14.— (1) Faoi réir fhomhír (2) de mhír 4 den Séú Sceideal a ghabhann le hAcht na gCúirteanna (Forálacha Forlíontacha) 1961, maidir le hordú a dhéanfar ar thosach feidhme an ailt seo nó dá éis ina dtaifeadfar breith ó bhreitheamh den Chúirt Dúiche, nuair a bheidh sé sínithe—

(a) ag aon bhreitheamh den Chúirt Dúiche a bheidh sannta don dúiche Chúirte Dúiche ina ndearnadh an t-ordú, nó

(b) faoi réir fho-alt (2), ag aon chléireach cúirte dúiche a bheidh sannta don cheantar Cúirte Dúiche ina ndearnadh an t-ordú,

is fianaise é in aon imeachtaí dlí ar an mbreith, go dtí go suífear a mhalairt.

(2) Ní bheidh feidhm ag mír (b) d’fho-alt (1) i gcás ordaithe lena gcuirtear duine cúisithe ar aghaidh chun trialach.

(3) Faoi réir fhomhír (2) de mhír 4 den Séú Sceideal a ghabhann le hAcht na gCúirteanna (Forálacha Forlíontacha) 1961, maidir le barántas arna eisiúint ag breitheamh den Chúirt Dúiche ar thosach feidhme an ailt seo nó dá éis, nuair a bheidh sé sínithe—

(a) ag aon bhreitheamh den Chúirt Dúiche a bheidh sannta don dúiche Chúirte Dúiche inar eisíodh an barántas, nó

(b) faoi réir fho-alt (4), ag aon chléireach cúirte dúiche a bheidh sannta don cheantar Cúirte Dúiche inar eisíodh an barántas,

is fianaise é in aon imeachtaí dlí ar na nithe lena mbaineann an barántas, go dtí go suífear a mhalairt.

(4) Ní bheidh feidhm ag mír (b) d’fho-alt (3) i gcás barántais cuardaigh ná i gcás barántais lena gcuirtear duine cúisithe ar aghaidh chun trialach.”.

Leasú ar alt 23 d’Acht na gCúirteanna 1971.

24 .— Leasaítear alt 23 d’Acht na gCúirteanna 1971 tríd an méid seo a leanas a chur in ionad fho-alt (1):

“(1) Féadfar doiciméad uaschúirte a sheirbheáil—

(a) tríd an doiciméad nó cóip de (de réir mar is cuí) a fhágáil in áit chónaithe nó in áit ghnó, sa Stát, an duine a bheidh le seirbheáil nó in áit ghnó, sa Stát, an aturnae (más ann) atá ag gníomhú dó nó di sna himeachtaí lena mbaineann an doiciméad, nó tríd an doiciméad nó cóip de (de réir mar is cuí) a chur leis an bpost cláraithe réamhíoctha go dtí áit chónaithe nó áit ghnó, sa Stát, an duine sin nó go dtí áit ghnó, sa Stát, an aturnae sin, nó

(b) ar cibé slí eile a fhorordófar le rialacha cúirte.”.

Leasú ar alt 20 den Petty Sessions (Ireland) Act 1851.

25 .— Leasaítear alt 20 den Petty Sessions (Ireland) Act 1851 trí fho-alt (4) a scriosadh.

Físchomhdháiliú in imeachtaí sibhialta.

26 .— (1) Faoi réir fho-alt (2), in aon imeachtaí sibhialta, féadfaidh cúirt, uaithi féin nó ar iarratas ó aon cheann de na páirtithe agus ar na páirtithe a éisteacht, a ordú go bhféadfaidh páirtí páirt a ghlacadh in aon éisteacht sna himeachtaí, nó go bhféadfaidh finné fianaise a thabhairt in aon éisteacht den sórt sin, ó ionad seachas an chúirt féin, cibé acu laistigh nó lasmuigh den Stát, trí nasc teilifíse beo.

(2) Ní thabharfaidh cúirt ordachán faoi fho-alt (1) mura mbeidh saoráidí ar fáil lena gcumasaítear don pháirtí nó don fhinné na himeachtaí ag an éisteacht a fheiceáil agus a chloisteáil agus lena gcumasaítear do na daoine a bheidh i láthair sa seomra cúirte ina mbeidh an éisteacht ar siúl an páirtí nó an finné a fheiceáil agus a chloisteáil, agus ní thabharfaidh sí ordachán den sórt sin in aon chás más rud é—

(a) go mbeadh sé éagórach ar aon cheann de na páirtithe déanamh amhlaidh, nó

(b) nach mbeadh sé ar mhaithe leis an gceartas ar shlí eile déanamh amhlaidh.

(3) I gcás go dtabharfaidh cúirt ordachán faoi fho-alt (1), measfar an páirtí nó an finné lena mbaineann a bheith i láthair ag an éisteacht lena mbaineann.

(4) Mura dtugann cúirt, ar iarratas a dhéanamh chuici faoi fho-alt (1), ordachán faoin bhfo-alt sin, tabharfaidh sí na cúiseanna atá aici gan sin a dhéanamh.

(5) Tá feidhm ag an alt seo maidir le himeachtaí sibhialta—

(a) a thionscnófar ar thosach feidhme an ailt seo nó dá éis, nó

(b) a bheidh ar feitheamh ar dháta an tosach feidhme sin.

Anaithnideacht in imeachtaí sibhialta i ndáil le riocht sláinte an duine iomchuí.

27 .— (1) Más rud é in aon imeachtaí sibhialta (lena n-áirítear imeachtaí den sórt sin ar achomharc) go bhfuil riocht sláinte ar dhuine iomchuí, féadfaidh aon pháirtí sna himeachtaí iarratas a dhéanamh chun na cúirte ina bhfuil na himeachtaí arna dtionscnamh ar ordú faoin alt seo lena dtoirmisctear foilsiú nó craoladh aon ní a bhaineann leis na himeachtaí ar ní é lena n-aithneofaí, nó lenar dhóigh go n-aithneofaí, céannacht an duine iomchuí mar dhuine ar a bhfuil an riocht sin.

(2) Féadfar iarratas ar ordú faoin alt seo a dhéanamh ag aon chéim de na himeachtaí.

(3) Ní dhéanfaidh an chúirt ordú faoin alt seo a dheonú ach amháin gur deimhin léi—

(a) go bhfuil riocht sláinte ar an duine iomchuí,

(b) go mba ábhar struis mhíchuí dó nó di dá ndéanfaí a chéannacht nó a céannacht a aithint mar dhuine ar a bhfuil an riocht sin, agus

(c) nár dhochar an t-ordú don cheartas.

(4) Féadfaidh aon pháirtí sna himeachtaí achomharc a dhéanamh i gcoinne diúltú nó deonú iarratais ar ordú faoin alt seo agus féadfar é a dhéanamh—

(a) i ndáil le himeachtaí os comhair na Cúirte Dúiche, chun na Cúirte Cuarda,

(b) i ndáil le himeachtaí os comhair na Cúirte Cuarda, chun na hArd-Chúirte, agus

(c) i ndáil le himeachtaí os comhair na hArd-Chúirte, chun na Cúirte Uachtaraí.

(5) Féadfaidh an chúirt—

(a) atá ag éisteacht an achomhairc faoi fho-alt (4), an t-ordú faoin alt seo is ábhar don achomharc a athrú nó a chúlghairm,

(b) atá ag éisteacht achomhairc i gcoinne cinnidh in imeachtaí sibhialta ina ndearnadh ordú faoin alt seo, an t-ordú a athrú nó a chúlghairm ar iarratas arna dhéanamh chuige sin ag aon pháirtí sna himeachtaí.

(6) Maidir le hiarratas ar ordú faoin alt seo, le hachomharc faoi fho-alt (4) nó le hiarratas dá dtagraítear i bhfo-alt (5)(b)

(a) ní ceadmhach ach do pháirtí sna himeachtaí é a dhéanamh iar bhfógra chun an pháirtí eile nó chun na bpáirtithe eile sna himeachtaí, agus

(b) is chun an bhreithimh lena mbaineann i ndlísheomra a dhéanfar é.

(7) Maidir le gach duine de na daoine seo a leanas a fhoilsíonn nó a chraolann aon ní de shárú ar ordú faoin alt seo (lena n-áirítear aon ordú den sórt sin arna leasú ar achomharc), tá sé nó sí ciontach i gcion agus dlífear ar é nó í a chiontú ar díotáil fíneáil nach mó ná €25,000 nó príosúnú ar feadh téarma nach faide ná 3 bliana, nó iad araon, a chur air nó uirthi:

(a) más i nuachtán nó i dtréimhseachán a fhoilsítear an ní, aon dílseánach, aon eagarthóir nó aon fhoilsitheoir de chuid an nuachtáin nó an tréimhseacháin;

(b) más ar shlí eile a fhoilsítear an ní, an duine a fhoilsíonn é;

(c) má chraoltar an ní, aon duine a tharchuireann nó a sholáthraíonn an clár ina ndéantar an craoladh agus aon duine ag a bhfuil feidhmeanna i ndáil leis an gclár atá ar aon dul leis na feidhmeanna atá ag eagarthóir nuachtáin.

(8) I gcás go gcúisítear duine i gcion faoi fho-alt (7), is cosaint é a chruthú nárbh eol don duine, nó nach raibh amhras air ná cúis aige a bheith in amhras, an tráth a rinneadh an cion a líomhnaíodh, gur ábhar den sórt a luaitear i bhfo-alt (1) a bhí san fhoilseachán nó sa chraoladh áirithe.

(9) (a) I gcás cion faoi fho-alt (7) a bheith déanta ag comhlacht corpraithe agus go gcruthaítear go ndearnadh é le toiliú nó le cúlcheadú, nó gur éascaíodh é a dhéanamh le haon fhaillí ar thaobh, aon duine ba stiúrthóir, bainisteoir, rúnaí nó oifigeach eile de chuid an chomhlachta chorpraithe, nó duine a d'airbheartaigh a bheith ag gníomhú in aon cháil den sórt sin, beidh an duine sin, chomh maith leis an gcomhlacht sin, ciontach i gcion agus dlífear imeachtaí a thionscnamh ina choinne nó ina coinne agus é nó í a phionósú amhail is dá mbeadh sé nó sí ciontach sa chion céadluaite.

(b) I gcás gurb iad comhaltaí comhlachta chorpraithe a bhainistíonn gnóthaí an chomhlachta sin, beidh feidhm ag mír (a) i ndáil le gníomhartha agus mainneachtainí comhalta i dtaca le feidhmeanna bainistíochta amhail is dá mba stiúrthóir nó bainisteoir de chuid an chomhlachta chorpraithe é nó í.

(10) Baineann an t-alt seo le himeachtaí sibhialta—

(a) a thionscnaítear ar thosach feidhme an ailt seo nó dá éis, nó

(b) atá ar feitheamh ar dháta an tosach feidhme sin.

(11) San alt seo—

ciallaíonn “ craoladh ” tarchur, leaschraoladh nó leathadh a dhéanamh, trí raidió-theileagrafaíocht, trí chábla nó tríd an idirlíon ar chumarsáidí, fuaimeanna, amharcíomhánna nó comharthaí atá beartaithe lena nglacadh ag an bpobal i gcoitinne nó ag cuid den phobal, cibé acu a ghlactar nó nach nglactar an craoladh;

ciallaíonn “ foilsiú ” foilsiú, ar shlí eile seachas trí chraoladh, don phobal i gcoitinne nó do chuid den phobal;

ciallaíonn “ duine iomchuí ” i ndáil le himeachtaí sibhialta—

(a) páirtí sna himeachtaí, nó

(b) duine a nglaoitear, nó a mbeartaítear glaoch, air nó uirthi chun fianaise a thabhairt sna himeachtaí.

Ceart cúntóra páirtí, abhcóide nó aturnae dall nó leathdhall a thionlacan go dtí imeachtaí.

28 .— (1) I gcás gur deimhin le cúirt in imeachtaí os a comhair—

(a) go bhfuil páirtí atá ag láithriú os comhair na cúirte sna himeachtaí, nó

(b) go bhfuil abhcóide nó aturnae atá ag láithriú os comhair na cúirte sna himeachtaí thar ceann páirtí,

dall nó leathdhall agus, ar an ábhar sin, go dteastaíonn cabhair uaidh nó uaithi, féadfaidh an chúirt, ar iarraidh ón bpáirtí, ón abhcóide nó ón aturnae lena mbaineann agus d’ainneoin aon achtacháin, ionstraime reachtúla a dhéantar faoi aon achtachán nó riail dlí, a údarú do dhuine eile (dá ngairtear an “cúntóir” san alt seo) an páirtí, an t-abhcóide nó an t-aturnae, de réir mar a bheidh, a thionlacan sna himeachtaí agus cibé cúnamh a sholáthar faoi réir cibé ordachán a thabharfaidh an chúirt don chúntóir.

(2) Maidir leis an gcúntóir sna himeachtaí dá dtagraítear i bhfo-alt (1)

(a) déanfaidh sé nó sí de réir ordachán dá dtagraítear san fho-alt sin a thabharfar dó nó di, agus

(b) ní bheidh ceart éisteachta aige nó aici sna himeachtaí de bhua é nó í a bheith ina chúntóir nó ina cúntóir.

Leasú ar alt 6 den Acht Oifigeach Cúirte 1945.

29 .— Leasaítear alt 6(1) den Acht Oifigeach Cúirte 1945 tríd an méid seo a leanas a chur in ionad mhír (a):

“(a) féadfaidh an tSeirbhís Chúirteanna, tar éis dul i gcomhairle le hUachtarán na hArd-Chúirte, duine a cheapadh, ar comhalta d’fhoireann na Seirbhíse Cúirteanna é nó í, tráth an cheapacháin, agus—

(i) ar abhcóide nó aturnae é nó í,

(ii) a bhí, aon tráth roimh an gceapachán sin, ar fostú ar feadh tréimhse 9 mbliana ar a laghad, nó ar feadh tréimhsí nach lú le chéile iad ná 9 mbliana san iomlán, in oifig nó in oifigí a bunaíodh faoi Chuid 1 den Phríomh-Acht, nó

(iii) a mbeidh cibé cáilíocht nó cáilíochtaí eile aige nó aici a chinnfidh an tSeirbhís Chúirteanna, le toiliú Uachtarán na hArd-Chúirte, a bheith cuí le haghaidh an cheapacháin sin.”.

Leasú ar alt 9 den Acht Oifigeach Cúirte 1945.

30 .— Leasaítear alt 9 (arna leasú le halt 35 d’Acht na gCúirteanna agus na nOifigeach Cúirte 1995 agus alt 23 d’Acht na gCúirteanna agus na nOifigeach Cúirte 2002) den Acht Oifigeach Cúirte 1945 tríd an méid seo a leanas a chur in ionad fho-alt (3):

“(3) (a) Aon uair a cheanglaítear ar oifigeach faoi fho-alt (1)(a) dualgais, nó aon dualgas nó dualgais, oifige eile atá coibhéiseach lena oifig nó lena hoifig féin a chomhlíonadh, beidh aige nó aici, fad a fhanfaidh an ceanglas i bhfeidhm, cumhachtaí uile shealbhóir na hoifige eile sin i leith an dualgais nó na ndualgas lena mbaineann chomh hiomlán agus dá mba é nó í a bhí i seilbh na hoifige eile sin.

(b) Aon uair a cheanglaítear ar Chláraitheoir Contae faoi fho-alt (1)(b) dualgais, nó aon dualgas nó dualgais, oifig aon Chláraitheora Contae eile a chomhlíonadh—

(i) beidh aige nó aici, fad a fhanfaidh an ceanglas i bhfeidhm, cumhachtaí uile shealbhóir na hoifige sin i leith an dualgais nó na ndualgas lena mbaineann chomh hiomlán agus dá mba é nó í a bhí i seilbh na hoifige sin, agus

(ii) féadfaidh sé nó sí na cumhachtaí sin a fheidhmiú i gcomhthráth lena bhfeidhmiú ag an gCláraitheoir Contae eile.”.

Leasú ar alt 40 den Acht um Dhliteanas Sibhialta agus Cúirteanna 2004.

31 .— Leasaítear alt 40 den Acht um Dhliteanas Sibhialta agus Cúirteanna 2004—

(a) i bhfo-alt (3) tríd an méid seo—

“tuarascáil den sórt sin a ullmhú—

(i) freastal ar na himeachtaí, agus

(ii) rochtain a fháil ar aon doiciméid iomchuí,

faoi réir aon ordachán a thabharfaidh an chúirt chuige sin.” a chur in ionad “tuarascáil den sórt sin a ullmhú, freastal ar na himeachtaí faoi réir aon ordachán a thabharfaidh an chúirt chuige sin.”,

agus

(b) tríd an méid seo a leanas a chur isteach i ndiaidh fho-alt (10):

“(11) I bhfo-alt (3), maidir le ‘ doiciméid iomchuí ’ i ndáil le haon imeachtaí dá dtagraítear san fho-alt sin—

(a) ciallaíonn sé, faoi réir mhír (b)—

(i) an achainí, an toghairm nó doiciméad tionscnaimh eile sna himeachtaí,

(ii) pléadálacha agus doiciméid eile (lena n-áirítear na téarmaí socraíochta, más ann) a tugadh ar aird don chúirt nó a taisceadh léi, nó a bhí ar áireamh i leabhar na bpléadálacha, i gcúrsa na n-imeachtaí, agus

(iii) aon ordú a rinne an chúirt sna himeachtaí,

(b) ní fholaíonn sé aon doiciméad a ndeirtear maidir lena bhfuil ann go bhfuil sé gan dochar nó go dtuairiscítear é i dtéarmaí a mbeadh éifeacht dá shamhail acu.”.

Líon breithiúna na Cúirte Dúiche a mhéadú.

32 .— Leasaítear Acht na gCúirteanna agus na nOifigeach Cúirte 1995 tríd an méid seo a leanas a chur in ionad fho-alt (1) (arna chur isteach le halt 4 d’Acht na gCúirteanna agus na nOifigeach Cúirte (Leasú) 2007) d’alt 11:

“(1) Ní mó ná 63 líon na mbreithiúna sa Chúirt Dúiche i dteannta Uachtarán na Cúirte Dúiche.”.