An Chéad Lch. Lch. Roimhe Seo (Caibidil 2 Tobhaigh ) Ar Aghaidh (Caibidil 4 Cáin Ioncaim, Cáin Chorparáide agus Cáin Ghnóchan Caipitiúil )

25 2008

TODO

Caibidil 3

Cáin Ioncaim

Leasú ar alt 15 (ráta muirir) den Phríomh-Acht.

4 .— Maidir leis an mbliain mheasúnachta 2009 agus blianta measúnachta dá héis, leasaítear alt 15 den Phríomh-Acht—

(a) trí “€27,400” a chur in ionad “€26,400” (a cuireadh isteach leis an Acht Airgeadais 2008) i bhfo-alt (3), agus

(b) tríd an Tábla seo a leanas a chur in ionad an Tábla (arna chur isteach isteach amhlaidh) a ghabhann leis an alt sin:

“TÁBLA

CUID 1

An chuid den ioncam inchánach

An ráta cánach

Tuairisc an ráta

(1)

(2)

(3)

An chéad €36,400

20 faoin gcéad

an ráta caighdeánach

An fuílleach

41 faoin gcéad

an t-ardráta

CUID 2

An chuid den ioncam inchánach

An ráta cánach

Tuairisc an ráta

(1)

(2)

(3)

An chéad €40,400

20 faoin gcéad

an ráta caighdeánach

An fuílleach

41 faoin gcéad

an t-ardráta

CUID 3

An chuid den ioncam inchánach

An ráta cánach

Tuairisc an ráta

(1)

(2)

(3)

An chéad €45,400

20 faoin gcéad

an ráta caighdeánach

An fuílleach

41 faoin gcéad

an t-ardráta

”.

Leasú ar alt 122 (socruithe maidir le hiasacht tosaíochta) den Phríomh-Acht.

5 .— Maidir leis an mbliain mheasúnachta 2009 agus blianta measúnachta dá héis, leasaítear alt 122 den Phríomh-Acht sa mhíniú ar “an ráta sonraithe” i bhfo-alt (1)(a)—

(a) trí “5 faoin gcéad” a chur in ionad “5.5 faoin gcéad” (a cuireadh isteach leis an Acht Airgeadais 2008) sa dá áit a bhfuil sé, agus

(b) trí “12.5 faoin gcéad” a chur in ionad “13 faoin gcéad” (a cuireadh isteach leis an Acht Airgeadais 2008).

Sochar comhchineáil: ríomhaireachtaí astaíochtbhunaithe.

6 .— (1) Leasaítear alt 121 den Phríomh-Acht—

(a) i bhfo-alt (1) sa mhíniú ar “míleáiste gnó do bhliain mheasúnachta” trí “an líon iomlán de shlánchiliméadair” a chur in ionad “an líon iomlán de shlánmhílte”,

(b) i bhfo-alt (3)—

(i) trí mhír (c) a scriosadh don bhliain mheasúnachta 2009 agus do bhlianta dá héis,

(ii) tríd an méid seo a leanas a chur isteach i ndiaidh mhír (c):

“(d) Tá an fo-alt seo faoi réir fho-alt (4B) don bhliain mheasúnachta 2009 agus do bhlianta do héis.”,

(c) i bhfo-alt (4)—

(i) i mír (a) trí “24,000 ciliméadar” a chur in ionad “15,000 míle”,

(ii) i mír (c)(i)—

(I) trí “24,000” a chur in ionad “15,000” gach áit a bhfuil sé, agus

(II) tríd an méid seo a leanas a chur in ionad an Tábla a ghabhann leis an bhfo-alt sin—

“AN TÁBLA

An íosteorainn míleáiste gnó

An uasteorainn míleáiste gnó

An céatadán den mhargadhluach bunaidh

(1)

(2)

(3)

ciliméadair

ciliméadair

faoin gcéad

24,000

32,000

24

32,000

40,000

18

40,000

48,000

12

48,000

6

”.

(iii) tríd an méid seo a leanas a chur isteach i ndiaidh fhomhír (c):

“(d) Tá an fo-alt seo faoi réir fho-alt (4B) don bhliain mheasúnachta 2009 agus do bhlianta dá héis.”,

(d) trí fho-alt (4A) a scriosadh don bhliain mheasúnachta 2009 agus blianta dá héis,

(e) tríd an méid seo a leanas a chur isteach i ndiaidh fho-alt (4A):

“(4B) (a) I gcás go soláthraítear carr nua den chéad uair don bhliain mheasúnachta 2009 nó d’aon bhliain dá héis, is í coibhéis airgid na tairbhe méid a chinnfear de réir na foirmle:

Margadhluach bunaidh [html] A

i gcás—

gur céatadán é A, bunaithe ar earnálacha feithiclí agus ar mhíleáiste gnó, a chinnfear de réir cholún (3), (4) nó (5), de réir mar a bheidh, de Thábla A a ghabhann leis an bhfo-alt seo.

(b) I dTábla A a ghabhann leis an bhfo-alt seo, aon chéatadán a thaispeántar i gcolún (3), (4) nó (5), de réir mar a bheidh, is é an céatadán is infheidhme maidir le haon mhíleáiste gnó do bhliain mheasúnachta—

(i) is mó ná an íosteorainn (más ann) a thaispeántar i gcolún (1), agus

(ii) nach mó ná an uasteorainn (más ann) a thaispeántar i gcolún (2),

os coinne lua an chéatadáin sin i gcolún (3), (4) nó (5), de réir mar a bheidh.

(c) Aon tagairt san alt seo d’fheithicil in aon cheann de na hEarnálacha feithiclí A go G mar atá leagtha amach sa chéad cholún de Thábla B a ghabhann leis an bhfo-alt seo, is tagairt í d’fheithicil a bhfuil a hastaíochtaí CO 2, arna ndaingniú faoi threoir dheimhniú iomchuí cineálcheadaithe CE nó dheimhniú iomchuí comhréireachta CE, leagtha amach sa taifead comhréire sa dara colún de Thábla B a ghabhann leis an bhfo-alt seo.

TÁBLA A

An míleáiste gnó

Earnálacha Feithiclí

Earnálacha Feithiclí

Earnálacha Feithiclí

an íosteorainn

an uasteorainn

A, B agus C

D agus E

F agus G

(1)

(2)

(3)

(4)

(5)

ciliméadair

ciliméadair

faoin gcéad

faoin gcéad

faoin gcéad

24,000

30

35

40

24,000

32,000

24

28

32

32,000

40,000

18

21

24

40,000

48,000

12

14

16

48,000

6

7

8

TÁBLA B

Earnáil Feithicle

Astaíochtaí CO 2 (CO 2 g/km)

(1)

(2)

A

0g/km suas le 120g/km agus an méid sin san áireamh

B

Níos mó ná 120g/km suas le 140g/km agus an méid sin san áireamh

C

Níos mó ná 140g/km suas le 155g/km agus an méid sin san áireamh

D

Níos mó ná 155g/km suas le 170g/km agus an méid sin san áireamh

E

Níos mó ná 170g/km suas le 190g/km agus an méid sin san áireamh

F

Níos mó ná 190g/km suas le 225g/km agus an méid sin san áireamh

G

Níos mó ná 225g/km.

”,

(f) i bhfo-alt (5)—

(i) i bhfomhír (ii) trí “8,000 ciliméadar” a chur in ionad “5,000 míle”, agus

(ii) trí fhomhír (aa) a scriosadh don bhliain mheasúnachta 2009 agus do bhlianta dá héis,

agus

(g) i bhfo-alt (6)—

(i) i mír (b) trí “trí 8,000 a bhaint as líon iomlán na gciliméadar a thaistil” a chur in ionad “trí 5,000 a bhaint as líon iomlán na mílte a thaistil”, agus

(ii) trí mhír (bb) a scriosadh don bhliain mheasúnachta 2009 agus do bhlianta dá héis.

(2) Tiocfaidh an t-alt seo i ngníomh cibé lá nó laethanta a cheapfaidh an tAire Airgeadais le hordú nó le horduithe agus féadfar laethanta éagsúla a cheapadh chun críoch éagsúil nó le haghaidh forálacha éagsúla.

Muirear sochair comhchineáil: faoiseamh i leith rothar.

7 .— (1) Leasaítear Caibidil 3 de Chuid 5 den Phríomh-Acht—

(a) in alt 118 tríd an méid seo a leanas a chur isteach i ndiaidh fho-alt (5F):

“(5G) (a) Faoi réir mhír (c) den fho-alt seo, ní bheidh feidhm ag fo-alt (1) maidir le caiteachas suas le €1,000 a thabhaigh an comhlacht corpraithe le linn rothar nó trealamh sábháilteachta rothair a sholáthar do stiúrthóir nó d’fhostaí, nó i dtaca leis an gcéanna, más rud é —

(i) nach mbeidh an rothar agus an trealamh sábháilteachta rothar a sholáthrófar úsáidte ná réchaite,

(ii) go n-úsáidfidh an stiúrthóir nó an fostaí an rothar nó an trealamh sábháilteachta rothair, nó an rothar agus an trealamh sábháilteachta rothair, de réir mar a bheidh, go formhór i gcomhair turas cáilitheach, agus

(iii) go gcuirfear rothair nó trealamh sábháilteachta rothair, nó rothair agus trealamh sábháilteachta rothair, de réir mar a bheidh, ar fáil go ginearálta do stiúrthóirí agus d’fhostaithe an chomhlachta chorpraithe.

(b) San fho-alt seo—

ciallaíonn ‘rothar’ rothar cos;

folaíonn ‘trealamh sábháilteachta rothair’—

(i) cloigíní rothair agus bonnáin bholgáin,

(ii) clogaid rothair atá de réir chaighdeán sábháilteachta táirge na hEorpa CEN/EN 1078,

(iii) soilse rothair, lena n-áirítear pacaí dineamó,

(iv) frithchaiteoirí rothair agus éadach frithchaiteach; agus

(v) cibé trealamh sábháilteachta eile a cheadóidh na Coimisinéirí Ioncaim;

ciallaíonn ‘gnátháit oibre’ an áit ina gcomhlíonann an stiúrthóir nó an fostaí dualgais a oifige nó a hoifige nó a fhostaíochta nó a fostaíochta de ghnáth;

ciallaíonn ‘rothar cos’—

(i) dhárothach nó trírothach atá ceaptha nó oiriúnaithe lena ghluaiseacht le saothar coirp, agus le saothar coirp amháin, duine nó daoine atá ina shuí nó ina suí air, nó

(ii) rothar leictreach,

ach ní fholaíonn sé móipéid nó scútar;

ciallaíonn ‘rothar leictreach’ dhárothach nó trírothach ar a bhfuil mótar leictreach cúnta ina bhfuil 0.25 cileavata de chumhacht rátaithe leanúnach uasta, a laghdaítear a aschur de réir a chéile agus a scoirtear sa deireadh de réir mar a bhaineann an fheithicil 25 chiliméadar san uair de luas amach, nó roimhe sin má stadann an rothaí de na troitheáin a oibriú;”.

ciallaíonn ‘turas cáilitheach’, i ndáil le stiúrthóir nó fostaí, an turas iomlán nó cuid de—

(i) idir teach an stiúrthóra nó an fhostaí agus a ghnátháit nó a gnátháit oibre, nó

(ii) idir gnátháit oibre an stiúrthóra nó an fhostaí agus áit oibre eile, más rud é go mbíonn an stiúrthóir nó an fostaí ag taisteal i gcomhlíonadh dhualgais a oifige nó a hoifige nó a fhostaíochta nó a fostaíochta.

(c) Ní dhéanfar, de bhua an fho-ailt seo, faoiseamh a thabhairt do stiúrthóir nó d’fhostaí ó mhuirear cánach ioncaim faoi fho-alt (1) níos mó ná uair amháin in aon tréimhse 5 bliana measúnachta as a chéile, dar tosach an bhliain mheasúnachta is túisce ina gcuirfear rothar nó trealamh sábháilteachta rothair ar fáil don stiúrthóir nó don fhostaí lena mbaineann.”,

(b) in alt 118B—

(i) i bhfo-alt (1) sa mhíniú ar “comhaontú imghéillte tuarastail” trí “socrú imghéillte tuarastail” a chur in ionad “comhaontú imghéillte tuarastail”,

(ii) i bhfo-alt (2)—

(I) i mír (a)(i) trí “agus” a scriosadh agus i mír (a)(ii) trí “alt 510(4), agus” a chur in ionad “alt 510(4)”, agus

(II) tríd an méid seo a leanas a chur isteach i ndiaidh mhír (a)(ii):

“(iii) rothar nó trealamh sábháilteachta rothair arna sholáthar do stiúrthóir nó d’fhostaí agus atá díolmhaithe ó mhuirear cánach de bhua alt 118(5G),”,

agus

(iii) i bhfo-alt (5) trí “socrú imghéillte tuarastail” a chur in ionad “comhaontú imghéillte tuarastail”.

(2) Tá feidhm ag an alt seo i leith caiteachais a thabhófar an 1 Eanáir 2009 nó dá éis.

Leasú ar alt 469 (faoiseamh i leith costais sláinte) den Phríomh-Acht.

8 .— Maidir leis an mbliain mheasúnachta 2009 agus le blianta measúnachta dá héis, leasaítear alt 469 den Phríomh-Acht—

(a) i bhfo-alt (1)—

(i) tríd an míniú seo a leanas a chur isteach roimh an míniú ar “síceolaí oideachais”:

“ciallaíonn ‘céatadán cuí’, i ndáil le bliain mheasúnachta, céatadán ar cóimhéid leis an ráta caighdeánach cánach don bhliain sin;”,

agus

(ii) tríd an míniú seo a leanas a chur isteach roimh an míniú ar “teiripeoir urlabhra agus teanga”:

“ciallaíonn ‘méid sonraithe’, i ndáil le bliain mheasúnachta, an méid caiteachais a cháilíonn le haghaidh faoisimh cánach ioncaim de réir an ailt seo;”,

agus

(b) tríd an méid seo a leanas a chur in ionad fho-alt (2):

“(2) Faoi réir an ailt seo, i gcás ina gcruthóidh pearsa aonair do bhliain mheasúnachta gur íoc sé nó sí sa bhliain mheasúnachta costais sláinte a tabhaíodh chun cúram sláinte a sholáthar, déanfar an cháin ioncaim a bheidh le muirearú ar an bpearsa aonair, seachas de réir alt 16(2) don bhliain mheasúnachta sin, a laghdú den mhéid is lú acu seo a leanas—

(a) an méid is comhionann leis an gcéatadán cuí den mhéid sonraithe, agus

(b) an méid a laghdaíonn an cháin ioncaim sin go neamhní,

ach, i gcás ina gcruthóidh pearsa aonair gur íoc sé nó sí costais sláinte a tabhaíodh chun cúram sláinte de chineál cothabhála nó cóireála a sholáthar i dteach banaltrais, beidh an phearsa aonair i dteideal, chun méid an ioncaim a mbeidh cáin ioncaim le muirearú air nó uirthi ina leith a fháil amach, go mbainfí as a ioncam nó as a hioncam iomlán an mhéid a chruthófar a íocadh amhlaidh.”.

Scéimeanna scaireanna d’fhostaithe: ceadú a tharraingt siar.

9 .— (1) Leasaítear an Príomh-Acht—

(a) i mír 5(1) de Sceideal 11—

(i) trí “nó” a scriosadh mar a bhfuil sé díreach roimh chlásal (d) agus trí “mír 4, nó” a chur in ionad “mír 4,” i gclásal (d), agus

(ii) tríd an méid seo a leanas a chur isteach i ndiaidh chlásal (d):

“(e) i gcás go mainneoidh duine faisnéis a chur ar fáil is faisnéis a iarrfaidh na Coimisinéirí Ioncaim faoi alt 510(7) nó faisnéis a cheanglaítear a sheachadadh faoi alt 510(8),”,

agus

(b) i mír 3(1) de Sceideal 12—

(i) trí “nó” a scriosadh i gclásal (a) agus trí “nó” a chur isteach ag deireadh chlásal (b), agus

(ii) tríd an gclásal seo a leanas a chur isteach i ndiaidh chlásal (b):

“(c) i gcás go mainneoidh duine faisnéis a chur ar fáil is faisnéis a iarrfaidh na Coimisinéirí Ioncaim faoi mhír 3(4) nó faisnéis a cheanglaítear a sheachadadh faoi mhír 3(5),”.

(2) Beidh feidhm ag fo-alt (1) amhail ar agus ó dháta rite an Achta seo.

Leasú ar alt 128 (mar a dhéileálfar, ó thaobh cánach, le stiúrthóirí cuideachtaí agus fostaithe dá ndeonaítear cearta chun scaireanna nó sócmhainní eile a fháil) den Phríomh-Acht.

10 .— (1) Leasaítear alt 128 den Phríomh Acht—

(a) tríd an méid seo a leanas a chur in ionad fho-alt (6):

“(6) (a) Faoi réir fho-alt (7), beidh duine, i gcás cirt a dheonaítear mar gheall ar oifig nó fostaíocht an duine, inmhuirearaithe i leith cánach faoin alt seo i leith gnóchain arna réadú ag duine eile—

(i) más don duine eile sin a deonaíodh an ceart,

(ii) má fuair an duine eile an ceart ar shlí seachas trí shannadh nó faoi shannadh a rinneadh ar mhodh margáin ar neamhthuilleamaí,

(iii) más daoine bainteacha an 2 dhuine tráth réadaithe an ghnóchain, nó

(iv) má thairbhíonn an duine go díreach nó go neamhdhíreach as an duine eile d’fheidhmiú, do shannadh nó do scaoileadh an chirt;

ach i gcás faoi réim fhomhíreanna (ii), (iii), nó (iv), measfar an gnóchan a réadaíodh a bheith laghdaithe de mhéid aon ghnóchain a réadaigh sealbhóir roimhe sin ar an gceart a shannadh.

(b) Chun críocha an fho-ailt seo, folóidh gnóchan a réadaigh duine eile gnóchan a réadaíodh ar an duine d’fheidhmiú cirt ar i leith a oifige nó a hoifige nó a fhostaíochta nó a fostaíochta a deonaíodh an ceart, i gcás go bhfeidhmeoidh an duine sin an ceart mar ainmnitheach nó iontaobhaí ainmniúil an duine eile, nó ar shlí eile thar ceann an duine eile.”,

(b) i bhfo-alt (7) trí “fhomhír (ii) nó (iii) d’fho-alt (6)(a)” a chur in ionad “fho-alt (6)(b)”, agus

(c) tríd an méid seo a leanas a chur in ionad fho-alt (8):

“(8) (a) I gcás go sanntar nó go scaoiltear ceart (dá ngairtear an ‘ceart bunaidh’ san fho-alt seo) agus gurb éard í an chomaoin don sannadh nó don scaoileadh, go hiomlán nó go páirteach, nó gur cuid di, ceart eile (dá ngairtear an ‘ceart nua’ san fho-alt seo) ní áireofar an ceart nua mar chomaoin don sannadh nó don scaoileadh; ach beidh feidhm ag an alt seo i ndáil leis an gceart nua mar atá feidhm aige i ndáil leis an gceart bunaidh agus ionann is dá mba nár áiríodh ar an gcomaoin i leith a fhála luach an chirt bunaidh ach gur áiríodh uirthi méid nó luach na comaoine a tugadh as an gceart bunaidh a dheonú sa mhéid nár fritháiríodh ina aghaidh sin aon chomaoin luachmhar don sannadh nó don scaoileadh seachas an chomaoin arb éard í an ceart nua.

(b) Ní choiscfidh oibriú mhír (a) muirear d‘éirí faoin alt seo ar ghnóchan arna réadú tríd an gceart bunaidh a fheidhmiú.”.

(2) Beidh feidhm ag an alt seo amhail ar an agus ón 20 Samhain 2008.

Leasú ar Sceideal 29 (forálacha dá dtagraítear in ailt 1052, 1053 agus 1054) a ghabhann leis an bPríomh-Acht.

11 .— Leasaítear Sceideal 29 a ghabhann leis an bPríomh-Acht i gcolún 3—

(a) tríd an méid seo a leanas a chur isteach roimh “alt 238(3)”:

“alt 128C(15)

alt 128D(8)

alt 128E(9)”,

agus

(b) tríd an méid seo a leanas a chur isteach roimh “alt 904”:

“alt 896A”.

Leasú ar Chaibidil 5 (forálacha muirearacha ilghnéitheacha) de Chuid 5 den Phríomh-Acht.

12 .— (1) Leasaítear Caibidil 5 de Chuid 5 den Phríomh-Acht tríd an méid seo a leanas a chur isteach i ndiaidh alt 128C:

“Mar a dhéileálfar, ó thaobh cánach, le stiúrthóirí cuideachtaí agus le fostaithe a fhaigheann scaireanna srianta.

128D.— (1) San alt seo—

tá le ‘stiúrthóir’ agus ‘fostaí’ na bríonna, faoi seach, a thugtar dóibh le halt 770(1);

ciallaíonn ‘fostóir’ an chuideachta ina sealbhaíonn an stiúrthóir nó an fostaí a oifig nó a hoifig nó a fhostaíocht nó a fostaíocht;

forléireofar ‘margadhluach’ de réir alt 548;

forléireofar ‘scaireanna srianta’ de réir fho-alt (3);

folaíonn ‘scaireanna’ stoc;

tá le ‘tréimhse shonraithe’ an bhrí chéanna atá leis i bhfo-alt (3)(a).

(2) Faoi réir fho-alt (7), beidh feidhm ag an alt seo i gcás—

(a) go bhfaighidh stiúrthóir nó fostaí scaireanna (lena n-áirítear scaireanna a fhaightear ar fheidhmiú cirt lena mbaineann alt 128) i gcuideachta mar stiúrthóir nó fostaí de chuid na cuideachta sin nó de chuid cuideachta eile,

(b) gur scaireanna sa chuideachta ina sealbhaíonn an stiúrthóir nó an fostaí a oifig nó a hoifig nó a fhostaíocht nó a fostaíocht nó i gcuideachta a bhfuil rialú (de réir bhrí alt 432) aici ar an gcuideachta sin, iad na scaireanna, agus

(c) gur scaireanna srianta iad na scaireanna tráth na fála.

(3) Chun críocha an ailt seo, is scaireanna srianta scaireanna, más rud é—

(a) go bhfuil conradh nó comhaontú i scríbhinn i bhfeidhm a bhfuil, faoina théarmaí, srian ar shaoirse an stiúrthóra nó an fhostaí a shealbhaíonn na scaireanna na scaireanna a shannadh, a mhuirearú, a chur i ngeall mar urrús d’iasacht nó d’fhiach eile, a aistriú, nó a dhiúscairt ar shlí eile ar feadh tréimhse bliana ar a laghad (dá ngairtear an ‘tréimhse shonraithe’ san alt seo),

(b) go bhfuil an conradh nó an comhaontú i bhfeidhm chun críocha tráchtála bona fide agus nach cuid é de scéim ná de shocrú arb é an príomhchuspóir nó ceann de na príomhchuspóirí atá léi nó leis cáin a sheachaint,

(c) nach féidir na scaireanna a shannadh, a mhuirearú, a chur i ngeall mar urrús d'iasacht nó d’fhiach eile, a aistriú ná a dhiúscairt ar shlí eile in aon imthosca le linn na tréimhse sonraithe, seachas—

(i) ar an stiúrthóir nó fostaí d’fháil bháis, nó

(ii) de dhroim an stiúrthóir nó an fostaí do chomhaontú—

(I) glacadh le tairiscint ar na scaireanna (dá ngairtear na ‘scaireanna bunaidh’ sa chlásal seo) dá mbeadh de thoradh ar an nglacadh nó ar an gcomhaontú go ndéanfaí sealbhán nua (de réir bhrí alt 584) a ionannú leis na scaireanna bunaidh chun críocha cánach gnóchan caipitiúil,

(II) le hidirbheart a dhéanann difear do na scaireanna nó do cibé cuid de na scaireanna is d’aicme áirithe, dá mba idirbheart é a dhéanfaí de bhun comhréitigh, socraithe nó scéime is infheidhme maidir le gnáth-scairchaipiteal uile na cuideachta atá i gceist nó, de réir mar a bheidh, maidir leis na scaireanna uile den aicme chéanna leis na scaireanna a fuair an stiúrthóir nó an fostaí, nó de bhun comhréitigh, socraithe nó scéime a dhéanann difear don chéanna, nó

(III) glacadh le tairiscint airgid, fara nó d’éagmais sócmhainní eile, ar na scaireanna más cuid í an tairiscint de thairiscint ghinearálta a dhéanfar do shealbhóirí ar scaireanna den aicme chéanna leis na scaireanna a fuair an stiúrthóir nó an fostaí nó ar scaireanna sa chuideachta chéanna agus ar tairiscint í a dhéanfar sa chéad ásc ar choinníoll a fhágfaidh, má chomhlíontar é, go mbeidh rialú (de réir bhrí alt 432) ag an duine a dhéanfaidh an tairiscint ar an gcuideachta sin,

agus

(d) le linn na tréimhse sonraithe, go bhfuil na scaireanna á sealbhú in iontaobhas arna bhunú ag an bhfostóir chun tairbhe d’fhostaithe agus do stiúrthóirí, nó á sealbhú faoi cibé socruithe eile a cheadóidh na Coimisinéirí Ioncaim.

(4) I gcás feidhm a bheith ag an alt seo—

(a) déanfar aon mhuirear i leith cánach ioncaim faoi Sceideal E (agus a ríomhtar de réir alt 112 nó 128, de réir mar a bheidh), nó faoi Sceideal D, ar na scaireanna a fháil, a laghdú de mhéid a chinnfear de réir na foirmle—

A x B

100

más rud é—

gurb é A méid an mhuirir i leith cánach ioncaim faoi Sceideal E nó Sceideal D, de réir mar a bheidh, agus

gurb é B—

(i) 10, i gcás gur bliain amháin an tréimhse shonraithe,

(ii) 20, i gcás gur dhá bhliain an tréimhse shonraithe,

(iii) 30, i gcás gur 3 bliana an tréimhse shonraithe,

(iv) 40, i gcás gur 4 bliana an tréimhse shonraithe,

(v) 50, i gcás gur 5 bliana an tréimhse shonraithe,

(vi) 60, i gcás an tréimhse shonraithe a bheith níos faide ná 5 bliana,

(b) déanfar an muirear i leith cánach ioncaim dá dtagraítear i mír (a) a ríomh faoi threoir mhargadhluach na scaireanna dáta na fála ach gan aird a thabhairt ar an srian ar shaoirse an stiúrthóra nó an fhostaí a shealbhaíonn na scaireanna na scaireanna a shannadh, a mhuirearú, a chur i ngeall mar urrús d’iasacht nó d’fhiach eile, a aistriú nó a dhiúscairt ar shlí eile.

(5) I gcás go ndéantar muirear i leith cánach ioncaim faoi Sceideal E nó Sceideal D, ar stiúrthóir nó fostaí d’fháil scaireanna, a laghdú de réir fho-alt (4), agus—

(a) go ndíchuirtear nó go n-athraítear ina dhiaidh sin an srian ar shaoirse an stiúrthóra nó an fhostaí na scaireanna a fuair sé nó sí a shannadh, a mhuirearú, a chur i ngeall mar urrús d’iasacht nó d’fhiach eile, a aistriú nó a dhiúscairt ar shlí eile, nó

(b) go ndéantar na scaireanna a dhiúscairt in aon cheann de na himthosca a luaitear i bhfomhíreanna (i) agus (ii) d’fho-alt (3)(c) roimh dhul in éag don tréimhse shonraithe,

ansin, d’ainneoin aon teorann sna hAchtanna Cánach Ioncaim maidir leis an tréimhse ar laistigh di a fhéadfar measúnachtaí a dhéanamh, déanfar an muirear cánach ioncaim ar fháil na scaireanna a choigeartú chun an tréimhse iarbhír a chur i gcuntas ar lena linn a bhí srian ar shaoirse an stiúrthóra nó an fhostaí na scaireanna a shannadh, a mhuirearú, a aistriú nó a dhiúscairt ar shlí eile. Maidir leis an gcoigeartú ar dhliteanas i leith cánach is gá chun críocha na míre seo, déanfar é aon tráth, cibé acu trí mheasúnacht, measúnacht bhreise nó ar shlí eile.

(6) I gcás feidhm a bheith ag an alt seo agus go n-áireofar, chun críocha alt 552, muirear i leith cánach ioncaim ar stiúrthóir nó fostaí d’fháil scaireanna, a bheith mar chuid den chomaoin a thug an stiúrthóir nó an fostaí chun na scaireanna a fháil, ansin is é méid an mhuirir cánach ioncaim a bheidh le háireamh amhlaidh an méid arna laghdú de réir fho-alt (4), i dteannta aon mhéid breise arna mhuirearú de dhroim coigeartaithe a dhéanfar de réir fho-alt (5).

(7) Ní bheidh feidhm ag an alt seo maidir le scaireanna a fuair stiúrthóir nó fostaí faoi théarmaí scéime arna ceadú ag na Coimisinéirí Ioncaim faoi Sceideal 11, 12, 12A nó 12C.

(8) Más rud é, in aon bhliain—

(a) go ndámhann duine scaireanna srianta do stiúrthóir nó d’fhostaí, nó

(b) go dtarlaíonn ócáid a thagann faoi réim mhír (a) nó (b) d’fho-alt (5) i ndáil le scaireanna srianta a dámhadh,

ansin déanfaidh an duine sonraí na ndámhachtainí nó na hócáide, de réir mar a bheidh, a sheachadadh ar na Coimisinéirí Ioncaim an 31 Márta nó roimhe sa bhliain tar éis na bliana ina ndearnadh an dámhachtain nó inar tharla an ócáid, de réir mar a bheidh.

(9) Chun críocha fho-alt (8), measfar go ndámhann duine scaireanna srianta do stiúrthóir nó d’fhostaí i gcás go bhfaigheann an stiúrthóir nó an fostaí na scaireanna srianta ar fheidhmiú cirt lena mbaineann alt 128, agus gur dheonaigh an duine an ceart don stiúrthóir nó don fhostaí.

Mar a dhéileálfar, ó thaobh cánach, le stiúrthóirí cuideachtaí agus le fostaithe a fhaigheann scaireanna infhorghéillte.

128E.— (1) San alt seo—

tá le ‘stiúrthóir’ agus ‘fostaí’ na mínithe, faoi seach, a thugtar dóibh le halt 770(1);

déanfar ‘margadhluach’ a fhorléiriú de réir alt 548;

déanfar ‘scaireanna infhorghéillte’ a fhorléiriú de réir fho-alt (3);

folaíonn ‘scaireanna’ stoc.

(2) Beidh feidhm ag an alt seo i gcás—

(a) go bhfaighidh stiúrthóir nó fostaí scaireanna (lena n-áirítear scaireanna arna bhfáil ar fheidhmiú cirt lena mbaineann alt 128) i gcuideachta mar stiúrthóir nó fostaí de chuid na cuideachta sin nó de chuid cuideachta eile, agus

(b) gur scaireanna infhorghéillte na scaireanna an tráth a fhaightear iad.

(3) Faoi réir fho-alt (4), chun críocha an ailt seo, is scaireanna infhorghéillte scaireanna más rud é—

(a) go bhfuil conradh nó comhaontú i scríbhinn i bhfeidhm—

(i) a bhforghéillfear na scaireanna faoina théarmaí má tharlaíonn nó mura dtarlaíonn imthosca áirithe,

(ii) a scoirfidh an stiúrthóir nó an fostaí faoina théarmaí d’aon leas tairbhiúil a bheith aige nó aici sna scaireanna de thoradh an fhorghéillte, agus

(iii) nach mbeidh, faoina théarmaí, an stiúrthóir nó an fostaí i dteideal comaoin in airgead nó i luach airgid i leith na scaireanna a fháil, go díreach ná go neamhdhíreach, ar iad a fhorghéilleadh, de bhreis ar an gcomaoin a thabharfaidh an stiúrthóir nó fostaí chun na scaireanna a fháil,

agus,

(b) go bhfuil an conradh nó an comhaontú i bhfeidhm chun críocha tráchtála bona fide agus nach cuid é de scéim ná de shocrú é arb é an príomhchuspóir nó ceann de na príomhchuspóirí atá léi nó leis cáin a sheachaint,

(4) Ní scaireanna infhorghéillte scaireanna de bhíthin amháin gur scaireanna neamhíoctha nó páirt-íoctha a fhéadfar a fhorghéilleadh mar gheall ar ghlaonna a bheith gan íoc na scaireanna.

(5) I gcás go mbeidh feidhm ag an alt seo, aon mhuirear cánach ioncaim faoi Sceideal E (agus arna ríomh de réir alt 112 nó 128, de réir mar a bheidh), nó faoi Sceideal D, ar na scaireanna a fháil, déanfar é a ríomh faoi threoir mhargadhluach na scaireanna ar dháta na fála ach gan féachaint d’fhoráil i gconradh nó i gcomhaontú dá dtagraítear i bhfo-alt (3) d’fhorghéilleadh na scaireanna.

(6) Más rud é, faoi théarmaí conartha nó comhaontaithe dá dtagraítear i bhfo-alt (3), go bhforghéilltear na scaireanna, ansin—

(a) déileálfar leis an stiúrthóir nó leis an bhfostaí, chun críocha cánach ioncaim, don bhliain mheasúnachta ina bhfuarthas na scaireanna, amhail is dá mba rud é nach bhfuair sé nó sí na scaireanna, agus

(b) déanfar an coigeartú sin trí aisíoc nó ar shlí eile de réir mar a éileoidh an cás, ar éileamh a fháil ón stiúrthóir nó ón bhfostaí, is éileamh a dhéanfar laistigh de 4 bliana ó dheireadh na bliana measúnachta ina bhforghéillfear na scaireanna.

(7) Beidh feidhm ag fo-alt (6) d’ainneoin aon teorann in alt 865(4) leis an am ar lena linn a cheanglaítear éileamh ar aisíoc cánach a dhéanamh. Ní choisceann alt 865(6) ar na Coimisinéirí Ioncaim méid cánach a aisíoc de dhroim aon choigeartaithe arna dhéanamh de réir fho-alt (6).

(8) D’ainneoin alt 546(2), i gcás go mbeidh feidhm le fo-alt (6) den alt seo, ní rachaidh méid caillteanais a fhabhróidh as forghéilleadh na scaireanna thar méid na comaoine a thabharfaidh an stiúrthóir nó an fostaí chun na scaireanna a fháil lúide aon mhéid a gheobhaidh an stiúrthóir nó an fostaí ar na scaireanna a fhorghéilleadh.

(9) Más rud é, aon bhliain—

(a) go ndámhann duine scaireanna infhorghéillte do stiúrthóir nó d’fhostaí, nó

(b) go bhforghéilltear scaireanna a dámhadh do stiúrthóir nó d’fhostaí,

ansin déanfaidh an duine sonraí ar na dámhachtainí nó ar an bhforghéilleadh, de réir mar a bheidh, a sheachadadh ar na Coimisinéirí Ioncaim, ar nó roimh an 31 Márta sa bhliain i ndiaidh na bliana ina ndearnadh an dámhachtain nó inar forghéilleadh na scaireanna, de réir mar a bheidh.”.

(2) Tá feidhm ag an alt seo ar an agus ón 20 Samhain 2008 i leith scaireanna a fuarthas an dáta sin agus dá éis.

Cáin a aisíoc i gcás nach gcuirfear tuilleamh ar aghaidh.

13 .— (1) Leasaítear an Príomh-Acht tríd an méid seo a leanas a chur isteach i ndiaidh alt 825A:

“825B.— (1) San alt seo—

ciallaíonn ‘cuideachta chomhlachaithe’, i ndáil le fostóir iomchuí, cuideachta arb í cuideachta chomhlachaithe an fhostóra sin í de réir bhrí alt 432 agus atá corpraithe nó a chónaíonn i dtír nó i ndlínse nach páirtí i gcomhaontú LEE í, ach a bhfuil socruithe i bhfeidhm de thuras na huaire lena rialtas de bhua alt 826(1);

ciallaíonn ‘comhaontú LEE’ an Comhaontú ar an Limistéar Eorpach Eacnamaíoch a síníodh in Oporto an 2 Bealtaine 1992, arna choigeartú leis an bPrótacal a síníodh sa Bhruiséil an 17 Márta 1993;

tá le ‘díolaíochtaí’ an bhrí chéanna atá leis i gCaibidil 4 de Chuid 42;

ciallaíonn ‘díolaíochtaí iomchuí’, i ndáil le bliain chánach, díolaíochtaí—

(a) a íocann fostóir iomchuí nó cuideachta chomhlachaithe de chuid an fhostóra iomchuí sin le fostaí iomchuí, agus

(b) atá laistigh de réim cánach faoi Sceideal E agus a bhfuil Caibidil 4 de Chuid 42 curtha chun feidhme maidir leo,

i leith na bliana cánach sin;

ciallaíonn ‘fostaí iomchuí’ pearsa aonair arb amhlaidh, i leith bliana cánach—

(a) go bhfuil cónaí air nó uirthi sa Stát chun críocha cánach, agus

(b) nach bhfuil sainchónaí air nó uirthi sa Stát, agus, sular tháinig sé nó sí chun bheith ina chónaí nó ina cónaí sa Stát chun críocha cánach—

(i) go raibh sé nó sí ina chónaitheoir nó ina cónaitheoir, agus ina chónaí nó ina cónaí, i dtír nó i ndlínse nach páirtí i gComhaontú LEE ach a bhfuil socruithe i bhfeidhm de thuras na huaire lena rialtas de bhua alt 826(1);

(ii) go raibh sé nó sí fostaithe sa tír sin nó sa dlínse sin ag an bhfostóir iomchuí céanna dá dtagraítear i bhfo-alt (2) nó ag cuideachta chomhlachaithe de chuid an fhostóra iomchuí sin, agus

(iii) gur fheidhmigh sé nó sí an chuid ba mhó dá fhostaíocht nó dá fostaíocht sa tír sin nó sa dlínse sin;

ciallaíonn ‘fostóir iomchuí’ cuideachta atá corpraithe, agus a bhfuil cónaí uirthi, i dtír nó i ndlínse nach páirtí i gcomhaontú LEE ach a bhfuil socruithe i bhfeidhm de thuras na huaire lena rialtas de bhua alt 826(1);

ciallaíonn ‘oifigeach Ioncaim’ oifigeach do na Coimisinéirí Ioncaim;

ciallaíonn ‘bliain chánach’ bliain mheasúnachta.

(2) Más rud é, maidir le fostaí iomchuí—

(a) go dtiocfaidh sé nó sí chun bheith ina chónaí nó ina cónaí sa Stát chun críocha cánach, agus

(b) go gceanglóidh a fhostóir iomchuí nó a fostóir iomchuí air nó uirthi dualgais a fhostaíochta nó a fostaíochta a fheidhmiú sa Stát,

(c) go bhfeidhmeoidh sé nó sí na dualgais sin sa Stát thar ceann an fhostóra iomchuí nó thar ceann cuideachta comhlachaithe de chuid an fhostóra iomchuí ar feadh tréimhse 3 bliana ar a laghad, agus

(d) le linn na dualgais sin a fheidhmiú amhlaidh, go leanfaidh a fhostóir iomchuí nó a fostóir iomchuí nó cuideachta chomhlachaithe ag íoc díolaíochtaí iomchuí ón gcoigrích leis nó léi,

ansin tar éis deireadh aon bhliana cánach a n-íocfar díolaíochtaí iomchuí ina leith, féadfaidh an fostaí iomchuí iarratas a chur chuig na Coimisinéirí Ioncaim á iarraidh orthu an cháin atá dlite ar na díolaíochtaí iomchuí a ríomh i leith na bliana cánach ar mhéid iomlán an mhéid is mó acu seo a leanas—

(i) na díolaíochtaí iomchuí arna dtuilleamh agus arna bhfáil sa Stát nó arna gcur ar aghaidh—

(I) go díreach nó go neamhdhíreach,

(II) trí aon mhaoin a allmhairíodh,

(III) trí aon airgead nó aon luach a fuarthas ar creidmheas nó ar cuntas,

chun an Stáit sa bhliain chánach sin, agus

(ii) méid is comhionann le €100,000 móide 50 faoin gcéad de na díolaíochtaí iomchuí de bhreis ar €100,000,

agus déanfar aon cháin a bhainfear as na díolaíochtaí iomchuí de bhreis ar an gcáin a bheidh dlite arna ríomh amhlaidh a aisíoc ar scór éilimh ón bhfostaí iomchuí.

(3) Beidh feidhm ag alt 72, fara aon mhodhnuithe is gá, maidir leis an alt seo.

(4) Chun críocha an ailt seo, i gcás go ndéanfar asbhaintí faoi Chaibidil 4 de Chuid 42 as díolaíochtaí iomchuí, measfar gur méid de na díolaíochtaí iomchuí a fuarthas sa Stát nó a cuireadh ar aghaidh chuig an Stát i leith na bliana measúnachta lena mbainfidh na hasbhaintí sin iad na hasbhaintí sin.

(5) (a) Má chuirtear díolaíochtaí iomchuí ar aghaidh chuig an Stát i mbliain chánach tar éis na bliana cánach inar tuilleadh iad, agus má tá aon cháin a baineadh i dtosach as na díolaíochtaí sin aisíoctha leis an bpearsa aonair faoi fho-alt (2), dlífidh an phearsa aonair cáin ioncaim a íoc ar na díolaíochtaí sin ón dáta a asbhaineadh an cháin i dtosach.

(b) I gcás go mbeidh feidhm ag mír (a), beidh feidhm ag alt 924(2)(b) i gcás measúnachtaí nó céadmheasúnachtaí breise i leith na ndíolaíochtaí dá dtagraítear i mír (a) faoi réir tagairt do dheireadh na bliana cánach ina bhfuarthas na díolaíochtaí a chur in ionad na tagartha do dheireadh na bliana cánach inar cuireadh na díolaíochtaí ar aghaidh.

(6) Más rud é, maidir le fostaí iomchuí—

(a) go bhfuil éileamh ar aisíoc cánach faoi fho-alt (2) déanta aige nó aici, agus

(b) go mainníonn sé nó sí an teorainn 3 bliana atá i bhfo-alt (2)(c) a chomhlíonadh,

ansin, déanfaidh an fostaí sin, cibé acu a iarrfaidh oifigeach Ioncaim air nó uirthi déanamh amhlaidh nó nach n-iarrfaidh agus laistigh de 2 mhí ón mainneachtain sin, an cháin a aisíocadh faoi fho-alt (2) a aisíoc leis na Coimisinéirí Ioncaim.

(7) Más rud é nach bhfuil oifigeach Ioncaim sásta leis an bhfaisnéis a thug fostaí iomchuí atá ag déanamh éilimh faoi fho-alt (2), féadfaidh an t-oifigeach an t-éileamh a dhiúltú.”.

(2) Beidh feidhm ag an alt seo maidir leis an mbliain mheasúnachta 2009 agus blianta dá héis.

Faoiseamh i leith úis a íocadh ar iasachtaí tí áirithe.

14 .— Maidir leis an mbliain mheasúnachta 2009 agus blianta measúnachta dá héis, leasaítear alt 244 den Phríomh-Acht—

(a) i bhfo-alt (2), tríd an méid seo a leanas a chur in ionad mhír (a):

“(a) San fho-alt seo ciallaíonn ‘céatadán cuí’, i ndáil le bliain mheasúnachta—

(i) i gcás ina gcinnfear ús infhaoisimh faoi threoir mhír (i) nó (ii) den mhíniú ar ‘ús infhaoisimh’, 15 faoin gcéad don bhliain sin,

(ii) i gcás ina gcinnfear ús infhaoisimh faoi threoir mhír (iii) nó (iv) den mhíniú ar ‘ús infhaoisimh’:

(I) 25 faoin gcéad don chéad bhliain mheasúnachta agus don dara bliain mheasúnachta dá bhfuil teideal chun faoisimh ann faoin alt seo,

(II) 22.5 faoin gcéad don tríú, don cheathrú agus don chúigiú bliain mheasúnachta dá bhfuil teideal chun faoisimh ann faoin alt seo, agus

(III) céatadán is ionann agus an ráta caighdeánach cánach don séú agus don seachtú bliain mheasúnachta dá bhfuil teideal chun faoisimh ann faoin alt seo.”,

(b) i bhfo-alt (1)(c) agus (3)(a) trí “faoi threoir mhír” a chur in ionad “faoi threoir fhomhír” gach áit a bhfuil sé.

Leasú ar alt 819 (cónaí) den Phríomh-Acht.

15 .— Leasaítear alt 819 den Phríomh-Acht tríd an méid seo a leanas a chur in ionad fho-alt (4):

“(4) Chun críocha an ailt seo—

(a) maidir leis an mbliain mheasúnachta 2008 agus blianta measúnachta roimpi, measfar pearsa aonair a bheith i láthair sa Stát ar feadh lae más rud é go bhfuil an phearsa aonair i láthair sa Stát i ndeireadh an lae, agus

(b) maidir leis an mbliain mheasúnachta 2009 agus blianta measúnachta dá héis, measfar pearsa aonair a bheith i láthair sa Stát ar feadh lae más rud é go bhfuil an phearsa aonair i láthair sa Stát tráth ar bith i gcaitheamh an lae sin.”

Sochair scoir.

16 .— (1) Leasaítear Cuid 30 den Phríomh-Acht—

(a) in alt 787O(1) tríd an méid seo a leanas a chur in ionad an mhínithe ar “B” san fhoirmle i mír (b) den mhíniú ar “tairseach ciste phearsanta” agus “tairseach ciste chaighdeánach”:

“gurb é B—

(i) an fachtóir coigeartaithe i leith tuillimh a fhéadfaidh an tAire Airgeadais a ainmniú i scríbhinn i mí na Nollag sa bhliain mheasúnachta roimh an mbliain iomchuí, is fachtóir a bhfoilseofar nóta ina thaobh a luaithe is indéanta san Iris Oifigiúil, nó

(ii) mura mbeidh aon fhachtóir coigeartaithe i leith tuillimh ainmnithe ag an Aire Airgeadais, 1;”,

agus

(b) in alt 790A—

(i) tríd an méid seo a leanas a chur in ionad fho-alt (2):

“(2) Do bhliain mheasúnachta (dá ngairtear ‘an bhliain iomchuí’ san fho-alt seo) tar éis na bliana measúnachta 2006 is é a bheidh sa teorainn tuillimh méid is comhionann leis an méid a chinnfear de réir na foirmle—

A [html] B

i gcás—

gurb é A an teorainn tuillimh don bhliain mheasúnachta díreach roimh an mbliain iomchuí, agus

gurb é B—

(i) an fachtóir coigeartaithe i leith tuillimh a fhéadfaidh an tAire Airgeadais a ainmniú i scríbhinn i mí na Nollag sa bhliain mheasúnachta roimh an mbliain iomchuí, is fachtóir a bhfoilseofar nóta ina thaobh a luaithe is indéanta san Iris Oifigiúil, nó

(ii) mura mbeidh aon fhachtóir coigeartaithe i leith tuillimh ainmnithe ag an Aire Airgeadais, 1.”,

agus

(ii) tríd an méid seo a leanas a chur isteach i ndiaidh fho-alt (2):

“(3) D’ainneoin fho-alt (2), is é €150,000 an teorainn tuillimh don bhliain mheasúnachta 2009 chun críocha fho-alt (1).”.

(2) (a) Faoi réir mhíreanna (b) agus (c), tá éifeacht le fo-alt (1) amhail ar an agus ón 1 Eanáir 2009.

(b) Meastar go raibh éifeacht le mír (a) d’fho-alt (1) amhail ar an agus ón 7 Nollaig 2005.

(c) Meastar go raibh éifeacht le mír (b)(i) d’fho-alt (1) amhail ar an agus ón 1 Eanáir 2006.